We zijn allemaal verslingerd aan onze smartphone en onze schermtijd rijst de pan uit. Nederlanders brengen gemiddeld bijna negen uur per dag door achter een scherm van telefoon en/of computer. Maar de meesten zijn daar helemaal niet ontevreden over.
Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Netwerk Mediawijsheid, in het kader van het thema ‘gezond schermgebruik’ van de Week van de Mediawijsheid.
Meeste mensen zijn tevreden over schermtijd
Ruim 80 procent beoordeelt hun schermgebruik als positief en geeft het een voldoende (gemiddeld een 7). Voor de meeste Nederlanders zijn digitale media inmiddels onlosmakelijk verbonden met het dagelijks leven en zorgen voor ze ‘ontspanning, gemak en verbinding’. „Ik vind alles wat je kunt doen met je telefoon alleen maar fijn. Ik vind het makkelijker om mensen een appje te sturen dan ze altijd maar te moeten zien”, zegt een 42-jarige vrouw in het onderzoek bijvoorbeeld. Ook een expert benadrukte eerder dat een telefoon heus niet alleen maar slecht is, ondanks de nadelen van te veel schermtijd.
Er zijn wel grote verschillen binnen de leeftijdsgroepen. Babyboomers zijn het meest tevreden: 93 procent van de ondervraagden geeft hun schermgebruik een voldoende en voelt vaker grip op hun digitale balans. Jongeren zeggen vaker ontevreden te zijn over hun schermgebruik, hebben minder het gevoel de controle te houden en ervaren meer druk vanuit hun omgeving om altijd bereikbaar te zijn. Ze ervaren meer negatieve emoties bij schermgebruik, zoals stress, machteloosheid en het voelen van meer sociale druk.
Dat het schermgebruik flink negatieve gevolgen heeft voor jongeren, bleek eerder al. Zij zouden verstrikt raken in een vicieuze cirkel van telefoongebruik, slechte slaap en psychische klachten. Door het blauwe licht van de schermen denkt ons systeem dat het nog dag is, dus val je moeilijker inslaap.
Vooral uit gewoonte of verveling
60 procent van de Nederlanders ervaart hun eigen schermgebruik als verslavend. Nog eens 60 procent gebruikt schermen om even aan de realiteit te ontsnappen en de helft pakt een scherm vooral uit gewoonte of verveling. „Ik ga even zitten en niks doen, pak mijn telefoon en ineens is er weer een half uur voorbij. Ik heb daar heel vaak last van”, beaamt een 17-jarige.
Vooral jongeren betrappen zichzelf vaker op eindeloos scrollen of het gevoel altijd online te moeten zijn. „Oudere generaties lijken hun schermgebruik vaker bewust te doseren”, zegt Dr. Nastasia Griffioen, onderzoeker en coördinator van het Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn.
Het gebruik van schermen kan volgens haar ongemerkt een patroon worden dat moeilijk te doorbreken is. „We grijpen naar ons scherm voor ontspanning, contact of gewoonte, maar merken vaak pas bij afstand nemen wat het met ons doet: onrust, verveling of de drang om weer online te gaan”,
Bewuster schermgebruik
De meeste Nederlanders, 80 procent van de ondervraagden, staan open voor bewuster schermgebruik. Hoe jonger, hoe groter de bereidheid om te de schermtijd in te perken. Zo zet Generatie Z vaker timers op apps, overweegt zij een pauze van sociale media, voeren zij gesprekken voeren met hun omgeving over manieren om bewuster om te gaan met schermtijd en maken ze gebruik van de optie om hun telefoon in te stellen op grijstinten om afleiding te verminderen. Millennials geven vaker aan al accounts te hebben verwijderd, terwijl babyboomers eerder kiezen voor vaste schermvrije momenten. En 18 procent van de Nederlanders heeft thuis duidelijke schermvrije zones of regels.
Mary Berkhout, programmadirecteur Netwerk Mediawijsheid: „Door kleine, slimme keuzes te maken – zoals een schermvrije eettafel, je telefoon buiten de slaapkamer leggen of even het geluid uitzetten – creëer je meer rust en balans.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
