Omdat de gasopslagen in Nederland leeg zijn, zijn we voor ons gas afhankelijk van het buitenland. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de bijbehorende stijgende gasprijzen, zijn mensen bang dat er zich een nieuwe crisis aandient. Toch is er (nog) geen reden voor gaspaniek.
Volgens ING staan we er namelijk een stuk beter voor dan vier jaar geleden, toen de invasie van Rusland in Oekraïne voor enorme gasprijsstijgingen zorgde. Als we de bank moeten geloven, zijn dit zeven redenen om voorlopig niet in paniek te raken.
1. Stijging gasprijzen is (waarschijnlijk) tijdelijk
De gascrisis van 2022 ontstond doordat Rusland bijna volledig stopte met het leveren van gas via pijpleidingen. Daardoor viel in één klap zo’n 144 miljard kubieke meter gas weg. De huidige situatie is anders: er zijn nu problemen met de productie en het transport van LNG (vloeibaar gas) in de Golfregio, waar jaarlijks ongeveer 110 miljard kubieke meter wordt geproduceerd. Het gaat hierbij waarschijnlijk om een tijdelijke storing die een aantal weken kan duren. Zodra de raffinaderijen en scheepvaart hun werk hervatten, keer de aanvoer geleidelijk terug.
2. Er is meer gasaanbod
In 2022 was er wereldwijd weinig LNG beschikbaar, dit is het vloeibare gas dat als alternatief dient voor Russisch gas. Europa moest toen fel concurreren met Aziatische landen om deze gasleveringen binnen te halen. Ook waren er nog niet genoeg terminals en opslagplekken om het gas te vervoeren en op te slaan. „Sindsdien is de jaarlijkse LNG productie en infrastructuur sterk toegenomen”, zo laat ING weten. De Verenigde Staten bouwen van 2025 tot en met 2027 zo’n 93 miljard kuub aan capaciteit bij.” In Qatar komt daar, met enige vertraging, nog eens zo’n 42 miljard kubieke meter bij. Daardoor kan het weggevallen gas veel sneller worden opgevangen dan in 2022.
3. Er is meer gasvoorraad elders
Volgens ING kwam Europa in 2022 nog met bijna lege voorraden uit de winter. Ook nu waren de gasvoorraden aardig leeg, maar de gasopslagen in EU-landen zijn tegenwoordig wel beter gevuld dan vier jaar geleden. Dit is vooral dankzij het milde weer. „Onze eigen voorraden zijn weliswaar leeg, maar hogere buffers in andere landen verminderen de concurrentie. En daarnaast zijn de opslagdoelen flexibeler – landen kunnen langer wachten met het weer aanvullen van de voorraden.”
4. We hebben minder pech
Volgens ING gold in 2022 voor Europa ‘Murphy’s law’ – alles leek tegen te zitten. Niet alleen viel het Russische gas grotendeels weg, de waterkrachtproductie was ook historisch laag. Daarnaast lagen veel Franse kerncentrales stil door corrosieproblemen. „Daardoor moest de elektriciteitssector juist meer gas gebruiken, op het moment dat gas schaars was. Inmiddels draaien de kerncentrales en waterkrachtcentrales weer normaal”, aldus ING.
5. Samen inkopen
In 2022 kocht Europa nog in paniek gas in. Landen probeerden zo snel mogelijk hun voorraden te vullen en boden op de markt tegen elkaar op. Nu gaat dat anders. Europese landen kopen meer gezamenlijk gas in en hanteren meer flexibele doelen voor hun gasopslag. Het gevolg? Landen hoeven ook minder met elkaar te concurreren, wat de kans op een extreme prijsstijging een stuk kleiner maakt.
6. Er is meer hernieuwbare energie
Europa heeft stevig ingezet op zon en windenergie, de toename van de capaciteit is naar schatting ruim 70% vergeleken met 2021. Vooral in Portugal, Spanje en Italië nam de energie-import sterk af in de afgelopen vijf jaar. In Nederland wekten we in 2025 twee keer meer elektriciteit hernieuwbaar op dan in 2021. „Omdat elektriciteit vaak wordt opgewekt met gas, vermindert dit het gasverbruik in Europa. Ook de invloed van gas op de elektriciteitsprijzen is daardoor minder sterk, een effect dat vooral zichtbaar is in Spanje”, aldus ING.
7. Minder gasgebruik
Wat ook scheelt, is dat de gasvraag ongeveer 16 procent lager ligt dan vóór de invasie van Oekraïne. In Nederland was de gasvraag vorig jaar zelfs 25% lager dan in 2021. Dat komt niet alleen door meer hernieuwbare energie, maar ook door energiebesparing door huishoudens en bedrijven. Daarnaast speelt het wegvallen van een deel van de energie-intensieve productie, zoals in de metaal- en bouwsector, een rol. Vooral de chemiesector werd hard geraakt, zeker in Duitsland, waar de productie vorig jaar ruim 20% lager lag dan in 2021. Maar ook in Nederland, Italië en België werden flink geraakt. In Frankrijk, Italië en Spanje was het effect kleiner, mede dankzij hernieuwbare en kernenergie.
Dit doet de oorlog in het Midden-Oosten met je portemonnee
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
