Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht laaien er weer een hoop politieke discussies op. Zo denken veel mensen dat ze behoorlijk goed begrijpen hoe politiek werkt. Maar volgens nieuw onderzoek klopt dat gevoel lang niet altijd.
Sterker nog: juist mensen met de minste politieke kennis blijken vaak het meest overtuigd van hun eigen gelijk.
Metro schreef eerder over de recente peiling voor de gemeenteraadsverkiezingen.
Test met 60 vragen over politiek
Voor de studie kregen deelnemers een test met 60 vragen over politiek, bijvoorbeeld over bekende politieke figuren, regels van de overheid en beleidsthema’s. Daarnaast kregen ze ook twintig vragen over algemene kennis voorgeschoteld, zodat onderzoekers de resultaten konden vergelijken.
De deelnemers moesten eerst inschatten hoe goed ze dachten te scoren op de test. Daarna gaven ze bij elke vraag aan hoe zeker ze waren van hun antwoord. Zo konden de onderzoekers kijken naar iets wat in de psychologie ‘metacognitie’ heet: het vermogen om goed te beoordelen wat je zelf wel en niet weet.
Groot verschil tussen zelfvertrouwen en kennis
De resultaten lieten zien dat veel mensen hun politieke kennis overschatten. Vooral deelnemers die laag scoorden op de test dachten vooraf dat ze het veel beter zouden doen dan uiteindelijk het geval bleek.
Dat patroon staat bekend als het Dunning-Kruger-effect: mensen met weinig kennis overschatten hun eigen kunnen, juist omdat ze niet genoeg weten om hun eigen fouten te herkennen. Volgens de onderzoekers kan dat gevolgen hebben voor politieke keuzes, bijvoorbeeld bij verkiezingen of discussies over beleid.
Vooral bij mensen die snel duidelijke antwoorden willen
De studie keek ook naar politieke voorkeur en denkstijl. De onderzoekers maten onder meer de zogenoemde ‘need for cognitive closure’: de neiging om snel tot een duidelijke conclusie te willen komen en weinig geduld te hebben voor onzekerheid of grijze gebieden.
Uit de analyse bleek dat mensen die sterk behoefte hebben aan snelle, duidelijke antwoorden vaker hun eigen politieke kennis overschatten.
Ook zagen de onderzoekers dat conservatieve deelnemers gemiddeld vaker overmoedig waren over hun kennis. Tegelijk benadrukken de wetenschappers dat dit niet voor iedereen geldt: bij mensen met veel politieke kennis waren er nauwelijks verschillen tussen conservatieve en liberale deelnemers.
Gematigde kiezers juist vaak onzeker
Een andere opvallende uitkomst: politieke moderaten bleken juist vaker onzeker over hun antwoorden, zelfs als ze het goed hadden. Volgens de onderzoekers kan dat betekenen dat deze groep minder actief is in politieke discussies of minder geneigd is om hun mening sterk naar voren te brengen.
De wetenschappers benadrukken dat het om één studie gaat en dat vervolgonderzoek nodig is om de resultaten te bevestigen. Toch laat de studie volgens de onderzoekers iets belangrijks zien: hoe goed mensen hun eigen kennis inschatten, kan sterk afwijken van wat ze daadwerkelijk weten.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
