Die mismatch, tussen wens en werkelijkheid, zorgt ervoor dat het ouderschap vaker wordt uitgesteld.
Foto: Unsplash
Voor jongvolwassenen wordt het door de stijgende huizenprijzen steeds moeilijker om een geschikte woning te vinden. En dat heeft gevolgen: uit nieuw onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) blijkt dat jongvolwassenen hierdoor het krijgen van kinderen steeds vaker uitstellen.
Het aantal kinderen per vrouw in Nederland daalt al jaren. In 2010 lag dat aantal nog op 1,80, maar in 2024 zakte het naar 1,43. Dat is het laagste niveau sinds de metingen begonnen. Volgens onderzoekers hangt dat deels samen met het feit dat mensen steeds later aan kinderen beginnen.
Huizenprijzen spelen grote rol
Een belangrijke oorzaak ligt bij de woningmarkt. Sinds 2013 zijn huizenprijzen veel harder gestegen dan inkomens. Daardoor is het voor jonge volwassenen lastiger geworden om een woning te bemachtigen die als gezinsvriendelijk wordt gezien, zoals een koophuis of een eengezinswoning.
Die verschuiving is duidelijk zichtbaar, zo blijkt uit het onderzoek, gepubliceerd in vakblad Demos.
- Minder vrouwen wonen in een koopwoning (van 60 procent naar 53 procent)
- Meer vrouwen huren in de vrije sector (van 15 procent naar 23 procent)
- Appartementen worden populairder, terwijl rijtjeshuizen juist minder vaak voorkomen
Kinderwens afhankelijk van type woning
De woonsituatie blijkt sterk samen te hangen met de kans op een kind. Vrouwen in een eengezinswoning krijgen vaker een kind dan vrouwen in een appartement. Zo lag de kans in 2023:
- 29 procent hoger voor bewoners van rijtjeshuizen
- 38 procent hoger voor bewoners van vrijstaande woningen
Ook maakt het uit of iemand huurt of koopt. Vrouwen met een koopwoning krijgen het vaakst een kind, gevolgd door sociale huurders. De kleinste kans ligt bij mensen in de vrije huursector.
Geen aanpassing aan wooncrisis
Het idee dat stellen massaal kinderen krijgen in kleine huurappartementen klopt niet. De voorkeur voor een geschikte gezinswoning blijft juist stevig overeind.
Volgens de onderzoekers is het verband tussen een woning en een kinderwens de afgelopen tien jaar zelfs iets sterker geworden.
Sociale huur als uitzondering
Eén kanttekening: sociale huurwoningen lijken iets aantrekkelijker geworden voor gezinnen. De kans op kinderen in deze sector is relatief gestegen.
Mogelijk komt dat doordat huren daar minder hard zijn opgelopen dan in de koop- en vrije huursector.
Mismatch groeit
De conclusie is duidelijk volgens de onderzoekers: veel jongvolwassenen willen eerst een geschikte gezinswoning voordat ze aan kinderen beginnen. Maar juist die woningen zijn steeds moeilijker bereikbaar.
Die mismatch, tussen wens en werkelijkheid, zorgt ervoor dat het ouderschap vaker wordt uitgesteld. En dat draagt bij aan de daling van het aantal geboortes in Nederland.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
