Het aantal jongeren met schulden neemt de laatste jaren duidelijk toe en dat heeft serieuze gevolgen. Volgens experts die met RTL Nieuws spreken, maakt die financiële druk jongeren extra kwetsbaar voor invloeden van buitenaf, waaronder criminelen. Want: als je constant stress hebt over geld, schulden moet aflossen of geen stabiele basis hebt, wordt de verleiding om snel geld te verdienen ineens een stuk groter.
Onderzoek laat zien dat jongeren die opgroeien met schulden bovendien vaker in aanraking komen met criminaliteit, met name in de drugswereld. Zij blijken maar liefst dertien keer zo vaak betrokken te raken bij drugscriminaliteit vergeleken met jongeren zonder financiële problemen.
Onderwereld
Schulden zijn een grote aanjager voor crimineel gedrag: jongeren tot 23 jaar met schulden belanden dertien keer vaker in de drugscriminaliteit, blijkt uit berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in opdracht van Zicht op Ondermijning. RTL Nieuws analyseerde deze cijfers voor de Onderwereldkaart.
Er zijn in Nederland meer dan 700.000 huishoudens met problematische schulden, zoals het niet kunnen betalen van de energierekening of de zorgpremies. Uit de Onderwereldkaart blijkt dat Rotterdam de stad is met de meeste schulden onder jongeren. In die stad wonen ruim 3600 jongeren met schulden. Ook het thuisfront gaat regelmatig gebukt onder geldzorgen: 1 op de 6 huishoudens in Rotterdam heeft problematische schulden.
Jongeren met schulden
Tienduizenden jongeren in Nederland hebben schulden. Dat aantal blijft toenemen. Experts waarschuwen dat deze financiële problemen jongeren extra kwetsbaar maken voor criminelen die hen proberen te ronselen, bijvoorbeeld voor drugshandel.
„Je bent extra kwetsbaar als je schulden hebt”, zegt criminoloog en rechtssocioloog Marjolein Odekerken van het Verwey-Jonker Instituut. „Voor jongeren die in armoede leven of ouders hebben met financiële problemen kan het criminele pad ook echt een laatste redmiddel zijn. Ze hebben geen perspectief, het is een kwestie van overleven.”
Volgens Odekerken zien hulpverleners en deurwaarders bovendien dat jongeren vaker in financiële problemen komen, bijvoorbeeld door de steeds populairder wordende diensten om achteraf te betalen. „De stijging is zorgelijk en de problematiek is ingewikkeld. Zo blijkt uit CBS-cijfers over de afgelopen jaren dat steeds meer jongeren hun zorgpremie niet betalen. Een betalingsachterstand van de zorgpremie is een belangrijke graadmeter om te bepalen of iemand in geldnood zit.”
Criminelen en jongeren
Volgens Odekerken hebben criminelen voelsprieten om jongeren in problemen eruit te pikken. „Criminelen weten precies welke mensen kwetsbaar zijn. Ze zijn voortdurend op zoek naar kansen. Dus zoeken ze doelbewust slachtoffers waarvan ze denken: die kunnen we voor ons karretje spannen.”
Dat jongeren met schulden beïnvloedbaar zijn, ziet Elisavièta Marycheva van De Nieuwe Ondernemers in de praktijk. Ze helpt jongeren in jeugdgevangenissen legale ondernemersvaardigheden te ontwikkelen.
„Laatst zei een jongen in de klas dat hij eigenlijk heel vatbaar is. Zijn moeder had schulden, dit zou een uitkomst zijn. Je staat dus niet alleen financieel in de min. Het is een mentale druk, waardoor je keuzes maakt die je in de ruststand niet zou maken.”
Relatie tussen schulden en criminaliteit
Volgens criminoloog Odekerken ontbreekt het aan effectieve programma’s waarin de relatie wordt gelegd tussen schulden en criminaliteit. „Er zijn de laatste jaren gelukkig meer projecten gekomen voor jongeren met schulden. Maar het is een lastig te bereiken doelgroep.”
Soms is er bij schuldhulpverleners een vermoeden dat ze de jongeren verliezen aan het criminele pad. Odekerken: „Het is heel goed om ervaringsdeskundigen en rolmodellen in te zetten. Die weten wat er speelt in hun leven.”
Jongeren over criminaliteit
„Doe het niet. Ga niet voor snel crimineel geld”, is de boodschap van de 21-jarige Simeon aan leerlingen van het Scheepvaart en Transport College (STC) in Rotterdam. Hij vertelt hoe hij zelf steeds dieper in de criminaliteit belandde en uiteindelijk jaren in een jeugdgevangenis zat, onder andere voor gewelddadige overvallen. Volgens hem is het snelle geld het nooit waard.
Hij hoort vaak dat jongeren uit stoerdoenerij flirten met de criminaliteit. „Eigenlijk is het helemaal niet stoer, eigenlijk brengt het alleen maar ellende mee”, zegt hij tegen RTL Nieuws.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
