Forse kritiek op nieuwe Schijf van Vijf van Voedingscentrum

april 9, 2026

100

Forse kritiek op nieuwe Schijf van Vijf van Voedingscentrum

Het Voedingscentrum heeft vandaag een nieuwe Schijf van Vijf geïntroduceerd. In deze nieuwe versie ligt vooral de nadruk op duurzaamheid en voedselveiligheid en mensen worden geadviseerd om minder vlees en meer plantaardige eiwitten te eten. En dat advies valt niet bij iedereen in goede aarde: onder meer op X regent het forse kritiek.

Het is de eerste keer in tien jaar tijd dat de Schijf van Vijf ingrijpend is aangepast. Volgens het Voedingscentrum zijn de nieuwe adviezen gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten en berekeningen van onder meer het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

300 gram vlees per week

Hoewel de vijf vakken van de Schijf van Vijf hetzelfde blijven, zijn de aanbevelingen binnen het ‘roze vak’ met eiwitbronnen aangepast. Zo geldt voortaan voor volwassenen dat zij maximaal 300 gram vlees per week zouden moeten eten. Daarvan mag hoogstens 100 gram rood vlees zijn, zoals rund- of varkensvlees. In de vorige versie uit 2016 lag de grens nog op 500 gram vlees per week, waarvan 300 gram rood vlees.

Vaker plantaardige eiwitbronnen in Schijf van Vijf

Daarnaast adviseert het Voedingscentrum om vaker te kiezen voor plantaardige eiwitbronnen zoals peulvruchten. Waar eerder nog 120 tot 180 gram werd geadviseerd, wordt nu 250 gram geadviseerd. Volgens het Voedingscentrum is het minderen met dierlijke eiwitten beter voor zowel de gezondheid als het milieu. Vooral de productie van rood vlees zorgt voor veel broeikasuitstoot en watergebruik.

Ook wordt er geadviseerd om minder kaas te eten. Waar eerder nog 40 gram per dag werd geadviseerd, is dat nu bijgesteld naar 20 gram. Ook wordt aangeraden om zuivelproducten vaker te vervangen door plantaardige alternatieven.

Voedselveiligheid

Opvallend is dat voor het eerst ook voedselveiligheid expliciet is meegenomen in De Schijf van Vijf. Hierbij is gekeken naar blootstelling aan schadelijke stoffen, zoals pfas. Volgens het Voedingscentrum blijven mensen die volgens de Schijf van Vijf eten meestal onder de veilige grenswaarden, maar zijn er soms wel afwegingen nodig. Zo bevat vis relatief vaker hogere pfas-waarden, terwijl het tegelijkertijd wel gezondheidsvoordelen heeft.

Foto: Voedingscentrum

Kritiek

De nieuwe Schijf van Vijf brengt het nodige teweeg, verschillende politici uiten kritiek. SGP’er André Flach grijpt terug naar een Schijf van Vijf uit de jaren 70. Daarin bestaat een van de vijf delen uit vlees, vis, kaas en ei. „De nieuwe schijf is moralistisch en activistisch geworden en draait eigenlijk vooral om minder dierlijk.” Ook het afgesplitste BBB-Kamerlid Mona Keijzer en Pepijn van Houwelingen (FVD) uiten onvrede.

„We moeten helemaal niks”, schrijft Nicole Moinat, Kamerlid van de Groep Markuszower. „Het enige wat we moeten is gewoon lekker zelf beslissen wat wij eten.” Het advies van het Voedingscentrum is echter geen verplichting en is dat nooit geweest.

Ook op X klagen mensen massaal over het feit dat het milieu zo’n belangrijke rol speelt, terwijl zij vinden dat het Voedingscentrum puur over de gezondheidseffecten van voedsel moet gaan.