Vluchtelingen in Nederland zitten jarenlang vast in onzekerheid. Van de eerste asielaanvraag tot een woning kan de wachttijd oplopen tot bijna vier jaar. Dat blijkt uit het rapport Het wachten maakt al mijn dromen kapot van Vluchtelingenwerk Nederland, waarin tientallen vluchtelingen hun ervaringen delen.
Het eindeloze wachten blijkt schadelijk voor zowel de mentale als de fysieke gezondheid, en maakt integratie vrijwel onmogelijk.
Vluchtelingen vier jaar in de wachtstand
Wie nu asiel aanvraagt, hoort vaak pas over anderhalf tot twee jaar of hij mag blijven. Daarna volgt nog eens twee jaar wachten op gezinshereniging, plus extra tijd voor een woning. Ondertussen verblijven mensen in opvanglocaties die steeds voller en soberder worden. Werken, studeren of de taal leren is nauwelijks mogelijk.
Een Somalische vader verwoordt de gevolgen pijnlijk: „Mijn dochter herkent me niet meer”, zegt hij over de videogesprekken met zijn gezin. „Ik heb mijn kinderen al meer dan twee jaar niet gezien. Hoe dat voelt? Ik voel me soms alsof ik er helemaal niet ben”, vertelt een vrouw uit Syrië. Een man uit Jemen zegt: „Door het wachten heb je gedachten die je niet wil hebben. Het wachten brengt je naar donkere plekken in je hoofd waar je niet wil zijn.”
Gezondheid vluchtelingen lijdt zwaar
Het rapport laat zien dat langdurige onzekerheid leidt tot psychische problemen, variërend van stress en depressie tot gevoelens van uitzichtloosheid. Ook lichamelijk gaan mensen achteruit: het leven in (nood)opvang en de vele verplichte verhuizingen zorgen voor uitputting.
Integratie begint al stuk
Door het lange wachten en de gevolgen daarvan, worden de kansen voor vluchtelingen in ons land steeds kleiner. Door mentale en fysieke uitputting is het moeilijker om Nederlands te leren, werk te vinden en een sociaal netwerk op te bouwen. „Hun toekomst wordt ondermijnd nog voordat ze eraan kunnen beginnen”, schrijven de onderzoekers.
Vluchtelingenwerk Nederland doet meerdere voorstellen om de vicieuze cirkel van wachten te doorbreken. Zo pleiten zij voor kortere procedures door wachttijden in alle fases van het asielproces aan te pakken en overschrijdingen van termijnen niet langer te normaliseren. Ook moet gezinshereniging sneller en eenvoudiger worden gemaakt, waarbij mensen dit al tijdens hun asielprocedure kunnen voorbereiden.
Daarnaast vragen zij om betere opvang: behoud van de spreidingswet, stabiele financiering voor het COA en opvanglocaties met privacy en mogelijkheden tot zinvolle dagbesteding.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
