Lindy Ravestein (42) kan niet tegen harde eetgeluiden. „Wortels, noten of crackers zijn het ergste. Zit mijn man chips te eten, dan kan ik hem bij wijze van spreken wel een klap verkopen”, vertelt ze aan Metro.
Maar wat is dat nou eigenlijk, misofonie? Metro vraagt het aan Valerie Ritchie, psycholoog bij de MIND hulplijn.
Misofonie
Als kind heeft Lindy nergens last van, maar als ze volwassen is – en langzaam integreert in het kantoorleven – komt haar misofonie voor het eerst naar boven. „Ik merk het bij mensen die vaak harde dingen eten, zoals appels. Wat ik dan voel, verschilt per situatie. Ben ik mij op dat moment aan het concentreren en hoor ik het geluid, dan komt er echt woede opborrelen. Een intense haat voor de persoon die de geluiden op dat moment produceert.
‘Ik trek dit even niet’, zeg ik vaak al lachend terwijl ik erbij wegloop. Mijn collega’s weten dat die geluiden voor mij gewoon onuitstaanbaar zijn. Of ik pak zelf wat te eten, zodat de andere eetgeluiden minder hard binnen komen. Ik weet dat het probleem bij mij ligt. Maar ik zou graag willen dat de mensen die niet weten wat misofonie is, het zelf ervaren. Hoe verschrikkelijk het eigenlijk is.”
Crackers en noten
Op haar werk heeft Lindy dan ook één belangrijke regel: niet achter je bureau eten. „Dat heeft niet alleen met eetgeluiden te maken, maar ook met hygiëne en je mentale gezondheid. Mensen moeten gewoon pauze nemen, en niet lunchen terwijl ze aan het werk zijn. Als een nieuwe collega tóch achter zijn of haar bureau eet, volgen direct de grappen. ‘Jij durft, een cracker eten naast Lindy, in je proeftijd’.”
Lindy vervolgt: „Wortels, noten of crackers vind ik het ergste. Die krak komt al bij de eerste hap, zonder dat iemand zijn of haar mond dicht heeft gedaan. Net als mensen die chips eten met hun mond open: dat geeft gewoon een kakofonie van geluid in mijn hoofd. Maar is de appel weg of de zak chips leeg, dan heb ik er ook helemaal geen last meer van, en is de woede die ik daarvoor nog voelde, verdwenen.”
Manlief
Lindy: „Of er iemand is van wie ik het meeste last heb? Het is meer wat mensen eten, dan de persoon die het eet. Al zijn je gevoelens bij de mensen die dichtbij je staan altijd sterker. In het begin van mijn relatie ging ik vaak buiten de deur eten, daar is veel omgevingsgeluid. Maar dat is allang verleden tijd. Zit mijn man nu chips te eten, terwijl we een film kijken en ik op zijn schoot lig, dan zou ik hem bij wijze van spreken wel een klap kunnen geven. Echt een dooddoener.
Gek genoeg heb ik het niet bij mijn zoontje, bij hem is het nog schattig. Maar als mijn man naast me zit en ik zijn tanden hoor malen, denk ik: ‘Wat haat ik jou eigenlijk. Kun je niet normaal eten?’ Mensen op kantoor geef je geen sneer, maar mijn man moet daar vaak wél aan geloven. Al heeft hij weinig compassie: ‘Het is gewoon normaal, dat mensen kauwen’. En gelijk heeft-ie.
Ik voel mij na het geven van zo’n uitbrander dan ook weleens schuldig. Maar nu ik weet dat het een aandoening is, waar ik eigenlijk zelf niks aan kan doen, kan ik er iets luchtiger mee omgaan en voel ik mij niet langer ‘die bitch’.”
Wat is misofonie?
Volgens psycholoog Valerie Ritchie is misofonie een soort afschuw voor ‘normale’ geluiden. Denk aan mensen die ademen, eten, kuchen, slikken of gapen, maar ook geluiden als typen, kraken, of krassen kunnen haat oproepen. Heftige emotionele reacties , die bijna niet in verhouding staan tot de situatie. „Het is eigenlijk iets biologisch in de hersenen: er is bij mensen met misofonie een soort koppeling ontstaan tussen bepaalde geluiden en negatieve emoties, waardoor het – als een reflex – walging of woede kan oproepen.”
Ritchie vervolgt: „Mensen met misofonie hebben van nature een hogere sensorische gevoeligheid, waarbij onder andere het audiotorisch systeem – het gehoor – sterker reageert op geluiden. Daarnaast is de verbinding tussen het gehoor en de insula, het gebied in de hersenen dat emoties als afkeer en lichaamssensaties verwerkt, sterker. Bovendien hebben mensen sneller, of in hevigere mate last van misofonie, als ze stress ervaren.”
Naast een andere hersenverbinding en stressfactoren, wordt er bij mensen met misofonie ook vaak een relationele component gezien. „Je wordt sneller getriggerd door dierbaren. Een heftige ervaring, trauma, of vroeg-kinderlijke stresservaringen kunnen een rol spelen in het ontstaan van misofonie. Maar dat hoéft niet.”
Wat te doen bij misofonie?
Veel verschillende factoren dus, wat de aandoening ook complex maakt. Ritchie: „Er wordt onderzoek naar gedaan, maar veel begrip is er nog niet. Mensen die geen misofonie hebben, zullen het dan ook sneller afdoen als aanstellerij.”
De psycholoog vervolgt: „Heb jij misofonie? Probeer je zelf af te leiden met achtergrondmuziek, tijdens bijvoorbeeld een eetmoment. Ook het dragen van een koptelefoon kan helpen. Daarnaast is het belangrijk om je stress te reduceren, en gaat het om een stukje acceptatie. Ervoor zorgen dat jij met de misofonie kunt leven, en het iets dragelijker maken voor jezelf. Er zijn behandelingen die je klachten kunnen verminderen, maar of je er helemaal van kunt genezen, is nog maar de vraag.”
En hoe kunnen partners of andere familieleden het beste met jouw misofonie omgaan? „Het erkennen en valideren dat iemand hier echt last van heeft, is een hele belangrijke. Net als je inlezen en begrijpen dat misofonie niet iets is wat iemand expres doet. Mijn dochter, die ook misofonie heeft, mag van ons bijvoorbeeld best even ergens anders gaan zitten om haar eten op te eten, als ze er last van heeft. Het maken van afspraken kan ervoor zorgen dat je de escalatie voor bent, en het verandert in een terugkerende ruzie.”
Herken je jezelf in deze eigenschappen of dit artikel en wil je hier met een professionele hulpverlener over praten? Praat dan gratis en anoniem met de MIND Hulplijn.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
