Jaarlijks ondergaan honderden Nederlanders een maagverkleining vanwege ernstig overgewicht. Volgens chirurg Rob Snoekx van het Bariatrisch Centrum laat dat zien hoe groot het probleem inmiddels is. „Wij zitten aan het einde van de keten. De echte uitdaging ligt bij preventie.” Tevens pleit hij voor een lagere BMI-grens voor een maagverkleining.
Obesitas is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste gezondheidsproblemen van deze tijd. Vaak wordt gewaarschuwd dat Nederland afstevent op een heuse obesitasepidemie, maar volgens de chirurg zitten we daar al middenin. Inmiddels heeft meer dan de helft van de volwassenen in ons land overgewicht. „En het aantal mensen met ernstig overgewicht neemt nog steeds toe.”
Maagverkleining
In het bariatrisch centrum waar hij werkt, ondergaan jaarlijks tussen de 800 en 1000 patiënten een maagverkleining. Bij deze operatie wordt de maag kleiner gemaakt, waardoor iemand minder kan eten en sneller vol zit. Ook verandert vaak de hormonale regeling van honger en verzadiging.
Hoewel het aantal maagverkleiningen de afgelopen jaren stabiel is gebleven, is overgewicht nog steeds een groot probleem, dat een forse impact heeft op de gezondheid. Mensen die te veel kilo’s met zich meetorsen, lopen ook het risico op andere aandoeningen.
„Wij zien vooral de mensen die al jarenlang met ernstig overgewicht kampen”, zegt de chirurg. „Vaak hebben zij ook andere gezondheidsproblemen ontwikkeld, zoals diabetes type 2, versleten gewrichten of hart- en vaatziekten.”
Medicatie zoals Ozempic
De afgelopen jaren stonden nieuwe medicijnen tegen obesitas volop in de spotlights. Een paar injecties per dag en de kilo’s vliegen eraf. Dat komt doordat middelen zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro hormonen in de darm die het hongergevoel reguleren, beïnvloeden.
Toch werkt de medicatie niet voor iedereen even goed. „Bij ongeveer een derde van de mensen werkt het goed, bij een derde matig en bij een derde nauwelijks. Het wordt soms als een wondermiddel gepresenteerd, maar zo simpel ligt het niet.” Daarnaast zijn er ook bijwerkingen. Onder meer het Voedingscentrum waarschuwde daarvoor. „De meeste zijn mild, maar er zijn ook ernstigere bijwerkingen bekend.”
Operatie blijft ingrijpend
Een maagverkleining is een van de meest effectieve behandelingen voor ernstig overgewicht. Maar het is ook de meest ingrijpende behandeling.
„Een operatie kan zorgen voor aanzienlijk gewichtsverlies”, zegt Snoekx. „Het is moeilijk om zelf 30, 40 kilo af te vallen met een dieet. Vaak komen de kilo’s dan ook zo weer terug – het lichaam wil terug naar het oude gewicht. Zo’n maagverkleining heeft grote consequenties. Mensen moeten structureel minder gaan eten en hun leefstijl aanpassen.”
Voor de operatie worden patiënten uitgebreid onderzocht en begeleid, door onder meer een arts, diëtist en psycholoog. „Als er bijvoorbeeld sprake is van een eetstoornis, kan dat reden zijn om iemand niet te opereren.”
Is een maagverkleining een ‘makkelijke oplossing’?
Sommige mensen vinden dat een maagverkleining een makkelijke oplossing is. In plaats van jezelf uit te hongeren met een streng dieet, ga je onder het mes. Na de operatie lukt het meer om grote hoeveelheden te eten, waardoor je vanzelf afvalt.
Snoekx kijkt daar toch anders naar. „De ingreep helpt bij het afvallen, maar beschermt niet tegen opnieuw aankomen. Als iemand zijn leefstijl niet verandert, kan het gewicht weer toenemen.” Ons lichaam heeft de neiging om terug te gaan naar het hoogste gewicht. Dat is heel moeilijk te onderdrukken.
Preventie bij jongeren
De grootste uitdaging is het voorkomen van obesitas, vindt de chirurg. Hij maakt zich vooral zorgen over kinderen en jongeren. „Het aantal kinderen en tieners met overgewicht neemt toe. Dat is de generatie waar we over 10 tot 20 jaar de gevolgen van gaan zien.”
Daarom pleit hij voor meer aandacht voor preventie. „Meer bewegen en minder suiker eten blijven de belangrijkste factoren.” In de praktijk kan dat echter lastig zijn. Mensen houden er niet van als ze gezegd wordt wat ze wel en niet mogen doen. „Je wilt als overheid ook niet te betuttelend zijn. Maar we moeten wel nadenken over hoe we dit probleem aanpakken. Want als we niets doen, blijft het aantal mensen met obesitas toenemen.”
Discussie over BMI-grens
Daarnaast pleit Snoekx voor het naar beneden bijstellen van de BMI-grens voor een maagverkleining, zodat een grotere groep mensen daarvoor in aanmerking komt. „Volgens de nieuwste internationale richtlijnen kun je obesitas al vanaf een BMI van 30 behandelen”, zegt Snoekx. „Maar in Nederland baseren zorgverzekeraars zich nog grotendeels op oudere richtlijnen.” Juist door een lagere BMI-grens kan het aantal mensen met (ernstig) overgewicht ook worden teruggedrongen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
