Vegetarisch en veganistisch eten is populair. Steeds meer restaurants zetten plantaardige opties op de kaart en de vega-burger is niet meer weg te denken uit het huidige voedsellandschap. Toch blijkt uit internationaal onderzoek dat ruim dertig procent van de nieuwe vegans binnen een jaar alweer afhaakt. Metro sprak met drie vrouwen die jarenlang vegetarisch of veganistisch leefden, maar besloten opnieuw vlees of vis te gaan eten, elk om heel eigen redenen.
Steeds meer mensen eten vegetarisch of veganistisch. Jaarlijks wordt er ook een Week zonder Vlees (en sinds kort zelfs zonder zuivel) georganiseerd. Maar is dat wel goed voor de gezondheid? De een voelt zich topfit met enkel plantaardige producten, de ander krijgt lichamelijke en mentale klachten. Het is dus maatwerk.
Een week zonder vlees
Voor Dayenne Vos (44) begon het allemaal met een week zonder vlees, als uitdaging. Uiteindelijk is zij ruim dertig jaar vegetariër geweest. Al op jonge leeftijd, rond haar 14e levensjaar, maakte ze deze keuze. „Ik was aan het gourmetten bij een vriendinnetje en we hadden het over vlees eten. Ze zeiden: ‘We denken dat jij nooit een week zonder vlees kunt’. Ik had er nog ooit bij stilgestaan dat je ook geen vlees kunt eten.”
Toen ze er langer over ging nadenken, vond ze het zielig. „Vlakbij ons huis was een slachterij en daar zag ik een vrachtwagen met vlees rijden. Toen dacht ik: ik ga dit gewoon doen, want als ik geen vlees eet, helpt dat om het dierenleed tegen te gaan.”
Vermoeidheidsklachten
Qua gezondheid ging het prima, jarenlang merkte ze niets. Tot ze ineens, op 44-jarige leeftijd, begon te kampen met vermoeidheidsklachten. „Ik was erg moe en vroeg me af waardoor het kwam. Toen ik bloed liet prikken, bleek dat ik een laag vitamine B12-gehalte had. Ik had meer behoefte aan eiwitten.”
En dat is achteraf niet zo vreemd. Vos: „Alsof mijn lichaam zei: je bent nu 44, je lichaam verandert. Qua hormonen, maar ook afnemende spierkwaliteit. Je moet nu andere voeding hebben.”
Eczeem
Ze zocht hulp bij een orthomoleculair voedingstherapeut. „Ik had last van eczeem aan mijn handen en rosacea in mijn gezicht. Artsen gaven me zalfjes, maar ik wilde weten waar het vandaan kwam. Via mijn therapeut kwam ik uit bij voedingspatronen zoals keto: veel eiwitten, vetten, weinig koolhydraten. Daar paste vlees eten eigenlijk heel logisch in. Toen heb ik voor het eerst in dertig jaar weer vlees geprobeerd.”
Tot haar verbazing voelde dat goed. „Ik was bang dat mijn darmen zouden protesteren, maar dat gebeurde niet. Integendeel: ik merkte juist rust. Voorheen had ik altijd honger en moest ik de hele dag eten. Nu eet ik twee keer per dag — veel groenten, vlees en vis — en zit ik echt vol. Ik voel me energieker.”
Geen plofkip uit de supermarkt
Toch blijft dierenwelzijn voor Vos belangrijk. „Ik koop geen plofkip of schnitzels uit de supermarkt. Ik let erop dat het vlees uit een boerderijwinkel komt, waar dieren goed worden gehouden. Als ik dan vlees eet, wil ik dat het zo diervriendelijk mogelijk is. Ik heb zelfs even overwogen zelf een varken te houden. Zo bewust kijk ik er nu naar.”
En het schuldgevoel? Vos: „Natuurlijk denk ik nog steeds aan de dieren. Maar ik voel dat mijn lichaam dit nodig heeft. Voor mij is het een keuze voor gezondheid, en ik probeer dat zo verantwoord mogelijk te doen.”
Jarenlang flexitariër
Hester* (59) at jarenlang ‘fleixtarisch’, wat inhoudt dat ze slechts af en toe vlees eet. „Vanwege mijn bewustzijn van dierenwelzijn en het milieu at ik hooguit twee of drie dagen per week vlees. Vaak koos ik voor vegetarisch of vegan, of voor gezonder vlees. Dat was al zeker vijftien jaar zo.”
Toch begon ze zich de laatste jaren meer te verdiepen in voeding en gezondheid. „Ik liep tegen mijn gewicht aan en wilde wat afvallen. Toen kwam koolhydraatbeperkt eten op mijn pad. Ik las veel hierover en las ook dat ons lichaam, zeker als je kijkt naar onze inheemse oorsprong, vaak beter zou functioneren op dierlijke eiwitten dan op een volledig vegetarisch dieet.”
Dat inzicht zorgde voor een verandering. „Vanuit gezondheidsoverwegingen ben ik meer dierlijke eiwitten gaan eten. Dat betekent wel vaker vlees, maar ik kies wel altijd bewust: biologisch vlees, vis, kaas en eieren, in combinatie met veel groenten. Zo voelt het voor mij verantwoord.”
Vleesvervangers: ‘geknutseld eten’
Vleesvervangers ziet Hester minder zitten. „Ik vind het vaak te geknutseld eten. Natuurlijk is het lekker en beter voor dieren, maar ik vraag me af of je gezondheid er echt plezier van heeft. Dat maakt de keuze voor puur, onbewerkt vlees of vis voor mij makkelijker. Ik wil dat het verantwoord blijft en geen kunstmatig gedoe.”
Hoewel ze zich goed voelt bij haar nieuwe eetpatroon, blijft er een dubbel gevoel. „Ja, ik denk aan de planeet en dierenwelzijn, maar ik merk ook dat mijn lichaam beter reageert op deze voeding. Voor mij is het zoeken naar de minst schadelijke keuzes: biologische producten en zo duurzaam mogelijk. Voeding kan hele discussies oproepen, maar uiteindelijk gaat het erom dat je een manier vindt die bij jou past.”
Gevoelige spijsvertering
Renate Memelink (54) heeft in haar leven allerlei diëten geprobeerd. Ze noemt zichzelf ‘huidfluisteraar’. In haar praktijk voor holistische huidverzorging geeft ze advies, coaching en behandelsessies. Ze ziet de huid niet als een probleem, maar als een spiegel van wat er in lichaam en leven speelt.
Vanaf jongs af aan had Memelink al een gevoelige spijsvertering. „Dan ga je zoeken: wat valt wel goed, wat niet? Toen ik 20 was en natuurgeneeskunde studeerde, las ik veel over de bio-industrie. Hoe wij met dieren omgaan, vond ik niet normaal. Ik stopte met vlees eten en, omdat ik ook geen zuivel verdroeg, werd ik veganistisch.”
Dat hield ze jaren vol, tot haar zwangerschap op haar 27ste. „Ik kreeg ineens zo’n zin in vlees. Ik geloof erin dat je naar de signalen van je lichaam moet luisteren. Dus ben ik toen weer vlees gaan eten, omdat ik die behoefte voelde.” Daarna volgde opnieuw een lange periode zonder vlees. „Pas sinds een jaar eet ik weer regelmatig vlees en vis.”
Praktijkervaring
Voeding heeft een enorme invloed op je huid en energie, legt Memelink uit. „Ik merkte zelf hoe belangrijk het is om te luisteren naar je lichaam. En dat geef ik nu door in mijn praktijk: ik help mensen begrijpen wat hun huid en lijf vertellen, zodat ze weer in balans kunnen komen.”
In haar praktijk voor huidproblemen ziet ze vaak terug wat ze zelf heeft ervaren. „Veel mensen krijgen te weinig eiwitten binnen. Plantaardig kan, maar je moet er flink veel van eten, en de vraag is of je spijsvertering dat aankan. B12 zit alleen in dierlijke producten. Tekorten komen vaak voor, ook bij vleeseters trouwens, omdat stress de maagfunctie ondermijnt. Een gezonde huid kan niet zonder gezonde leefstijl, en daarbij spelen dierlijke eiwitten soms een rol.”
Geen dogma
Toch wil Memelink niet in hokjes denken. „Ik geloof niet dat er één waarheid is. Vegetariërs en veganisten zijn vaak heel bewust met voeding bezig en eten meer groente en fruit, dat is positief. Maar ik zie ook dat mensen op middelbare leeftijd klachten krijgen – gewrichten, energie – en dan ontdekken dat ze toch iets missen. Voor mijzelf merk ik dat ik me beter voel sinds ik weer vlees en vis eet, al is het maar een paar keer per week.”
Respect voor dieren
Haar benadering is pragmatisch, maar met respect voor dieren. Memelink: „Ik kies voor biologisch vlees of wild gevangen vis. Ik ben dat dier dankbaar dat het zich heeft opgeofferd. Het is maatwerk: kijken waar je lichaam behoefte aan heeft, en afstemmen. Voor de een werkt volledig plantaardig, voor de ander niet. De kunst is om te voelen: krijg ik er energie van, of juist niet?”
*Hester wil niet met haar volledige naam genoemd worden. Haar volledige naam is wel bekend bij de redactie.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
