De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt de ebola-uitbraak in Congo en Oeganda een internationale noodsituatie. Door de zeldzame Bundibugyo-variant en door doden onder zorgverleners en de snelle verspreiding groeit de angst, terwijl het risico voor Nederland klein blijft.
In de Democratische Republiek Congo en in Oeganda zijn inmiddels 131 mensen overleden aan het virus. Daarnaast worden meer dan vijfhonderd mogelijke besmettingen onderzocht. Wat maakt deze variant zo gevaarlijk, hoe verspreidt het virus zich en moeten we ons zorgen maken?
In het kort
- In de Democratische Republiek Congo en Oeganda is een grote ebola-uitbraak met de zeldzame Bundibugyo-variant vastgesteld, waarbij 131 doden en honderden mogelijke besmettingen zijn gemeld.
- Ebola is een zeer besmettelijke infectieziekte die via lichaamsvloeistoffen wordt overgedragen en vaak dodelijk verloopt, vooral onder kwetsbare groepen.
- Volgens het RIVM is de kans klein dat ebola Nederland bereikt. Tjalling Leenstra, hoofd Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van het RIVM, benadrukt dat eerdere uitbraken ‘nauwelijks hebben geleid tot besmettingen buiten het continent’.
Uitbraak van het ebolavirus
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft alarm geslagen om de ziekte ebola en noemt het een wereldwijde noodsituatie. Ebola is een zeldzame, maar enorm besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door het ebolavirus. Dat virus verspreidt zich via lichaamsvloeistoffen, zoals bloed, speeksel, zweet, braaksel of ontlasting. Ebola is een agressieve ziekte met vaak ernstige klachten, zoals bloedingen in je lichaam. Voor kwetsbare groepen, zoals ouderen, jonge kinderen of zwangere vrouwen, is de ziekte extra gevaarlijk. Voor deze variant is geen goedgekeurde specifieke behandeling beschikbaar; patiënten krijgen ondersteunende zorg, meldt RTL Nieuws.
Mensen die de ziekte onder de leden hebben, krijgen wel speciale medische zorg, maar die zorg helpt alleen om de klachten minder erg te maken. Sommige mensen met ebola worden met behulp van zo’n behandeling na twee weken beter, maar meer dan de helft van de mensen met ebola overleeft het niet.
Hoe groot is de kans dat ebola Nederland bereikt?
Maar wat is er nu precies aan de hand met dit virus? Op dit moment is er een grote ebola-uitbraak gaande in Congo en Oeganda. Er zijn naar schatting al tientallen doden gevallen en honderden besmettingen vastgesteld. Deskundigen vrezen dat dit nog maar het topje van de ijsberg is.
Reden tot paniek? Volgens epidemiologen hoeven we ons hier in Nederland geen zorgen te maken. Heel soms zijn er patiënten met ebola in Europa. Dat zijn dan vaak hulpverleners die terug naar huis gaan. Dat wil dan nog niet meteen zeggen dat er ook verdere besmettingen plaatsvinden.
Het is niet duidelijk bij welke dieren het ebolavirus vandaan komt, maar volgens het RIVM spelen waarschijnlijk vleermuizen een grote rol bij de verspreiding van het virus naar andere dieren. Mensen kunnen vervolgens besmet raken door contact met besmette dieren, waarna het virus zich ook van mens op mens kan verspreiden, meldt de NOS.
Hoe ebola zich verspreidt: wel via lichaamsvocht, niet via de lucht
Aan welke symptomen herken je ebola? Ebola begint vaak met hoge koorts, hoofdpijn en spierpijn. Daarna kunnen keelpijn, misselijkheid, overgeven, diarree en pijn op de borst optreden. In ernstige gevallen ontstaan bloedingen, bijvoorbeeld aan de slijmvliezen van mond, ogen en darmen.
Het virus verspreidt zich dus via direct contact met lichaamsvloeistoffen van een besmet persoon. Belangrijk om te weten: ebola verspreidt zich niet via de lucht en ook niet via muggen, zoals bij malaria.
De tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen ligt tussen de 2 en 21 dagen en bedraagt gemiddeld ongeveer een week. Mensen zijn besmettelijk vanaf het moment dat de eerste klachten ontstaan.
Wat is de Bundibugyo-variant van ebola?
Hoewel we ons dus geen zorgen hoeven te maken volgens epidemiologen, waarom zijn er dan wel zorgen binnen de WHO? Allereerst is er nog niet zoveel duidelijk: „De uitbraak verspreidt zich sneller omdat het om een andere variant gaat. Het duurde langer voordat duidelijk werd met welke variant ze te maken hadden en daardoor lopen hulpdiensten nu achter de feiten aan”, zegt water- en sanitatiespecialist Jan Heeger, die meermaals in Congo was tijdens ebola-uitbraken, tegen de NOS.
Tjalling Leenstra, hoofd Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van het RIVM, meent ook dat er een heel kleine kans is dat ebola naar Nederland komt. „In Afrika zijn de afgelopen decennia ongeveer twintig grote ebola-uitbraken geweest. Dat heeft nauwelijks geleid tot besmettingen buiten het continent, behalve in enkele gevallen waarbij patiënten bewust zijn overgebracht voor behandeling.”
Kleine kans op verspreiding in Nederland
Volgens het RIVM is de kans op verspreiding van ebola in Nederland klein, mede omdat de uitbraak zich afspeelt in een onrustig gebied waar nauwelijks toeristen komen. Ook houdt het RIVM in de gaten of Nederlandse hulpverleners in de regio werken.
Mocht toch iemand met ebola in Nederland aankomen, dan kan via contactonderzoek snel in kaart worden gebracht met wie die persoon contact heeft gehad. Die mensen worden vervolgens geïsoleerd. Ook kunnen besmettingen in Nederland sneller worden opgespoord en patiënten beter worden geïsoleerd dan in Afrika.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Nieuw onderzoek: Albert Heijn en Jumbo verkopen rijst, thee en kruiden met (resten van) verboden pesticiden
- Amerikaanse grenscontrole kan Oranjefans tot 5584 euro kosten bij WK 2026
- De Spaarrekening van Marina (33): ‘Er staat zo’n 60.000 euro op’
- Nieuwe berekeningen: netto AOW-vakantiegeld stijgt met 20 procent
- Vliegen deze zomervakantie 13 procent duurder: gezin bespaart tot 868 euro met de trein
