Het Openbaar Ministerie (OM) en de landelijke politie waarschuwen voor valse meldingen van ‘gevaarlijke incidenten’, waarbij zwaarbewapende arrestatieteams zomaar bij iemand op de stoep staan. Dat wordt ook wel ‘swatten’ genoemd, maar wat houdt dat eigenlijk in?
Swatten is de laatste tijd veelvuldig in het nieuws geweest, nadat het AD berichtte over een moeder en 17-jarige dochter die door zes politieagenten onder schot werden gehouden na een neppe 112-melding. De dochter zou met een vuurwapen rondlopen, maar dat was niet waar. Het ging om een nepmelding met verregaande gevolgen.
Het fenomeen swatten is overgewaaid vanuit de Verenigde Staten en maakt inmiddels ook naam in ons land. We leggen voor je uit hoe groot het probleem is en wat de gevaren ervan zijn.
Hoe komt swatten voor?
Swatten is afgeleid van het woord swat, het team Special Weapons and Tactics in de Verenigde Staten. Dat speciale team wordt ingezet bij grote of moeilijke operaties; het is een zwaarbewapend arrestatieteam. Swatten betekent dus een neppe melding maken over een persoon of meerdere personen, waarna een bewapend team op iemand wordt afgestuurd.
Levensgevaarlijk, zegt de Nederlandse politie. Zij krijgen steeds vaker van die verregaande nepmeldingen; zeker de laatste maand lijkt het vaker voor te komen. Met name onder jongeren is swatten populair, al is onduidelijk om hoeveel nepmeldingen het precies gaat.
Gevaren van swatten
Dat het geen pretje is om in het holst van de nacht uit je bed te worden gelicht, zal de gemiddelde Nederlander misschien wel begrijpen. Maar als de politie vaker neppe meldingen binnenkrijgt, kan dat ook risicovol zijn. „Als wij tegelijkertijd een melding krijgen van een reanimatie, dan gaan we daar uiteraard wel heen. Maar dat wordt dan wel later”, zegt een digitale wijkagent tegen de NOS.
Bovendien kan swatten erg schrikken zijn voor slachtoffers. „Je weet van niks en opeens staat er onterecht een arrestatieteam voor je deur”, zegt de digitale wijkagent. „Het is echt heel erg schrikken als wij daar opeens staan.”
Het doen van een valse melding is daarnaast ook strafbaar. „Mensen moeten beseffen dat je daarvoor vervolgd kan worden. Dat het impact kan hebben op je toekomst.”
Waarom gebeurt swatten?
Waarom iemand overgaat tot swatten, kan verschillende redenen hebben. Soms geldt het als een wraakactie als het slachtoffer weigert iets te doen wat een dader opdraagt. Dat gebeurde ook met de 17-jarige dochter uit het artikel van het AD, die onder schot werd gehouden. Ze moest via een computerspelletje naaktfoto’s sturen naar iemand, maar weigerde dat te doen. Ook kan swatten gelden als middel om iets af te dwingen.
Een andere reden kan zijn om toegang te krijgen tot online sadistische groepen. Het idee is: als je iemand hebt geswat, ben je pas toegelaten tot bepaalde groepen. Maar als je eenmaal in zo’n sadistische groep zit, kan het lastig zijn om daar weer uit te komen. Toch benadrukt het OM dat ieder slachtoffer dat hulp zoekt, ook zij die in een sadistische groep zitten, die altijd kan krijgen.
Hoe kun je voorzorgsmaatregelen treffen tegen swatten?
Slachtoffers valt met swatten niks te verwijten. Wel is het aan te raden om niet zomaar persoonlijke gegevens zoals je voor- of achternaam, leeftijd of adres te delen. Al is dat geen garantie dat het goed gaat. Ook de 17-jarige dochter die werd geswat, was volledig anoniem op het internet.
Ook is het aan te raden om altijd melding te maken van online dreigementen, zelfs als je dat lastig of beschamend vindt. Door meer meldingen te maken, kunnen politie en justitie een beter beeld krijgen van de omvang van swatten, en hoe zij dit beter aan kunnen pakken.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Waarom steeds meer sporters naar honing grijpen: onderzoek ziet hetzelfde effect als bij sportgels
- Anna-Viënna (22) bracht een spel uit voor mensen met dementie: ’15 cliënten stonden meteen aan, een wow-moment’
- Starters willen plotseling minder graag een huis kopen: ‘Ze schatten hun kansen realistischer in’
- Roderick (43) in Burenruzies: ‘De buren voeren elke dag meeuwen vanuit de tuin en nu durven we niet meer buiten te eten’
- De Spaarrekening van Felice (36): ‘We sparen 6000 euro per jaar voor vakanties, maar daar redden we het niet meer mee’
