Even een screenshot maken, zodat je iets niet vergeet. Van een restaurant dat je nog wilt bezoeken, een interessante post of informatie die je later nodig hebt. Klinkt handig, maar onderzoekers komen met opvallend nieuws: juist door die screenshot zou je de informatie minder goed kunnen onthouden.
Onderzoekers van Binghamton University deden zeven experimenten naar wat zij digitaal geheugenverlies noemen. Daaruit blijkt dat het vastleggen van informatie met een foto of screenshot ons geheugen kan verslechteren.
Screenshot gemaakt? Dan onthoud je het minder goed
Het verschijnsel staat bekend als het photo-taking impairment effect. Simpel gezegd: als je ergens een foto of screenshot van maakt, onthoud je de informatie achteraf mogelijk minder goed dan wanneer je alleen kijkt. „Als je foto’s of screenshots maakt tijdens een ervaring, is er consistent bewijs dat je herinnering aan de informatie of gebeurtenis verslechtert”, legt onderzoeker Sophia Fabrizio uit.
Dat betekent overigens niet dat foto’s per definitie slecht zijn voor je geheugen. Bekijk je de beelden later bewust opnieuw, dan kunnen ze juist helpen om herinneringen terug te halen en langer vast te houden. En precies daar zit het probleem. We maken tegenwoordig zoveel foto’s en screenshots dat een groot deel ervan waarschijnlijk nooit meer wordt bekeken. Volgens schattingen waarnaar de onderzoekers verwijzen, maken mensen ongeveer twintig foto’s per dag en staan er gemiddeld zo’n 2000 foto’s op een smartphone.
Waarom vergeet je door een screenshot?
Hoe kan één druk op de knop ervoor zorgen dat je iets slechter onthoudt? De onderzoekers hebben daar verschillende verklaringen voor. De eerste is verdeelde aandacht. Terwijl je een screenshot of foto maakt, ben je bezig met het vastleggen van wat je ziet. Die handeling vraagt aandacht die je anders had kunnen gebruiken om de informatie in je geheugen op te slaan.
Toch lijkt dat niet de volledige verklaring. Ook wanneer proefpersonen extra tijd kregen om naar bijvoorbeeld een kunstwerk te kijken, bleef het geheugeneffect bestaan.
‘Mijn telefoon onthoudt het wel’
Een andere mogelijke verklaring is cognitieve offloading. Je brein weet als het ware dat de informatie ergens anders wordt opgeslagen en hoeft daarom zelf minder moeite te doen om die te onthouden. Denk maar aan telefoonnummers. Vroeger kende je er misschien meerdere uit je hoofd, terwijl je nu vooral weet onder welke naam iemand in je contacten staat.
Opvallend genoeg ontdekten onderzoekers dat het geheugeneffect zelfs optrad wanneer deelnemers wisten dat de gemaakte foto meteen verwijderd zou worden. Alleen weten dat informatie extern wordt opgeslagen, lijkt dus niet alles te verklaren.
Even uit het moment
Daarom kijken de onderzoekers ook naar een derde mogelijkheid: het maken van een foto of screenshot zou ervoor kunnen zorgen dat je jezelf onbewust even losmaakt van wat je op dat moment ziet. Dat effect kan zelfs verder gaan dan alleen de informatie waarvan je een screenshot maakt. In experimenten konden deelnemers zich bijvoorbeeld minder goed herinneren of ze een kunstwerk alleen hadden bekeken of er daadwerkelijk een screenshot van hadden gemaakt.
Eerder onderzoek in musea liet bovendien zien dat mensen zich de locatie van gefotografeerde kunstwerken minder goed konden herinneren.
Pen en papier dan maar?
Wie iets écht wil onthouden, kan volgens de onderzoekers beter een ouderwetse methode proberen: schrijven. Als je tijdens een college bijvoorbeeld aantekeningen maakt, moet je informatie verwerken, ordenen en bepalen wat belangrijk genoeg is om op te schrijven. Die mentale inspanning kan ervoor zorgen dat informatie beter blijft hangen.
Ook dat is geen garantie. Schrijf je een verjaardag in je agenda en stel je meteen drie herinneringen in? Dan kan je brein opnieuw besluiten dat het die datum zelf niet meer hoeft te onthouden.
Je hoeft screenshots niet meteen af te zweren
Je screenshotmap volledig leeggooien is dus ook weer niet nodig. Screenshots kunnen wel degelijk als geheugensteuntje werken, zolang je ze bewust maakt én later opnieuw bekijkt. Een paar belangrijke screenshots bewaren en die daadwerkelijk terugkijken kan dus nuttig zijn. Honderden afbeeldingen opslaan die vervolgens verdwijnen tussen memes, recepten en vakantiefoto’s waarschijnlijk een stuk minder.
Misschien dus tóch maar even twee keer nadenken voordat je van dit artikel een screenshot maakt.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Alexandra (30) in Ex-treem gênant: ‘Hij weigerde mee te gaan naar mijn familie’
- Actrice Hayden Panettiere (36) overleden
- De Financiële fout van Carlos (37): ‘Ik huurde voor de liefde een groter appartement, maar bleef na de breuk met alle kosten zitten’
- Nicolet (44) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Vaak denk ik: is dit het nou?’
- Relatiepsycholoog legt ‘the ick’ uit: 3 fases waarin plotselinge afkeer van je partner kan ontstaan
