Een hand vasthouden als je bang, verdrietig of gespannen bent: voor veel mensen voelt het bijna automatisch prettig. Maar de hand van je partner vasthouden zou mogelijk nog een ander effect kunnen hebben. Nieuw onderzoek suggereert dat het kan helpen om pijnlijke herinneringen later als minder heftig te ervaren.
Dat lichamelijk contact invloed kan hebben op fysieke pijn, kwam al uit eerder onderzoek naar voren. Wetenschappers wilden nu weten of hetzelfde mogelijk geldt voor zogenoemde sociale pijn: het verdriet dat bijvoorbeeld ontstaat door afwijzing, verlies of het gevoel in de steek te zijn gelaten.
Deelnemers halen pijnlijke herinneringen op met hun partner
Voor het onderzoek moesten deelnemers terugdenken aan gebeurtenissen waarbij ze veel emotionele pijn hadden ervaren. Denk aan momenten van verdriet, boosheid, afwijzing of verlating. Tijdens het ophalen van sommige van die herinneringen hielden deelnemers de hand van hun partner vast. Bij andere herinneringen kregen ze in plaats daarvan een knijpbal in hun hand.
Vervolgens keken de onderzoekers hoeveel emotionele pijn de herinneringen opriepen. Dat deden ze direct tijdens het experiment én opnieuw een week later. En juist daar kwam een opvallend verschil naar voren.
Hand van partner heeft pas een week later effect
Wie verwacht dat een geliefde hand alle ellende onmiddellijk een stuk draaglijker maakte, komt bedrogen uit. Op het moment dat deelnemers aan de vervelende gebeurtenis terugdachten, leek het vasthouden van de hand van hun partner de emotionele pijn niet direct te verminderen.
Een week later was dat anders. De pijnlijke herinneringen die deelnemers hadden opgehaald terwijl ze de hand van hun partner vasthielden, zorgden toen voor minder emotionele stress dan de herinneringen waarbij ze een knijpbal hadden vastgehouden. Het vasthouden van een hand lijkt een nare herinnering dus niet onmiddellijk minder pijnlijk te maken, maar zou mogelijk wel invloed kunnen hebben op hoe die herinnering later wordt ervaren.
Hoe kan handen vasthouden pijnlijke herinneringen beïnvloeden?
De onderzoekers denken dat een proces in ons geheugen daarbij mogelijk een rol speelt. Dat wordt met een moeilijk woord geheugenreconsolidatie genoemd. Wanneer je bewust terugdenkt aan een gebeurtenis uit het verleden, wordt die herinnering als het ware opnieuw actief. Op dat moment kan nieuwe informatie of een nieuwe ervaring invloed hebben op hoe de herinnering vervolgens weer wordt opgeslagen.
In dit geval zou de veilige of prettige ervaring van het vasthouden van de hand van een partner als nieuwe context aan een pijnlijke herinnering kunnen worden gekoppeld. Wanneer je er later opnieuw aan denkt, kan de emotionele lading daardoor mogelijk wat minder sterk zijn.
Onderzoekers: handen vasthouden is geen vervanging voor therapie
Dat betekent niet dat handen vasthouden ineens dé oplossing is voor verdrietige of traumatische ervaringen. De onderzoekers benadrukken dat nog veel vragen onbeantwoord zijn. Zo moet onder meer duidelijk worden hoe groot het gevonden effect daadwerkelijk is en of het bij verschillende soorten pijnlijke herinneringen hetzelfde werkt.
Ook is nog niet bekend of zo’n eenvoudige vorm van lichamelijk contact een nuttige aanvulling op psychologische behandeling kan zijn. Voorlopig geeft het onderzoek vooral een wetenschappelijke draai aan iets wat veel stellen waarschijnlijk al herkennen: de hand van iemand van wie je houdt kan op moeilijke momenten meer betekenen dan je misschien denkt.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Bibi (35) in Ex-treem gênant: ‘Hij verbeterde me steeds in het openbaar, alsof ik een kind was’
- Leon (42) in Burenruzies: ‘De buren hebben een buitenkeuken gebouwd en sindsdien is het ieder weekend feest’
- KNMI geeft code geel af voor hele land om zware onweersbuien
- Financiële fout Carlijn (42): ze bespaarde op haar vakantiehuis, nu moet ze duizenden euro’s betalen
- Billy (51) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Met duizend euro minder zou ik net zo vrolijk zijn’
