Gênante blunder gemaakt? 4 experts leggen uit wat je juist níét moet doen om het te herstellen

Een pijnlijke grap, verkeerde aanname of appje naar de verkeerde persoon: een sociale blunder is zo gemaakt. Volgens psychologen maken mensen daarna vaak nóg een fout: ze praten te veel. Zo herstel je de situatie zonder het ongemak groter te maken.

Soms kun je volgens experts beter even stil zijn.

Na een gênante opmerking willen we onszelf te snel verdedigen

Mensen proberen hun opmerking vaak uit te leggen, te verdedigen of goed te praten, zegt Karina Schumann, sociaal psycholoog die onderzoek doet naar excuses en het oplossen van conflicten, tegen TIME Magazine. Die reactie komt voort uit zelfbescherming: mensen proberen wanhopig hun imago in de ogen van de ander te herstellen.

Schumann zet dat idee gelijk recht: „Zet die sterke behoefte om je eigen imago te herstellen even opzij en denk in plaats daarvan: als ik degene was die dit te horen kreeg, wat zou ik dan willen horen?”

Pauzeer, erken de impact van wat je hebt gezegd en neem verantwoordelijkheid. Ze stelt voor om het bijvoorbeeld zo te formuleren: „Het spijt me. Ik had dat niet moeten aannemen.” Of: „Ik zie dat mijn grap ongevoelig was. Het spijt me.” Haal daarna adem. Er zullen later nog steeds momenten beschikbaar zijn, mocht de situatie daarom vragen.

Waarom jouw sociale blunder voor de ander erger kan voelen

Een duidelijke reminder is volgens psychologen: een kleine blunder en een pijnlijke sociale misser zouden niet moeten leiden tot een diep gevoel van spijt. De naam van een kennis vergeten? Een korte: „Sorry, help me even herinneren?”, kan genoeg zijn.

Vragen wanneer iemand is uitgerekend terwijl diegene helemaal niet zwanger is, of een grap maken die onbedoeld een gevoelig onderwerp raakt, kan behoorlijk pijnlijk zijn. Het is dan belangrijk om de impact direct te erkennen, zonder het weg te lachen of jezelf meteen te verdedigen. Als de ander daar behoefte aan heeft, kan het ook goed zijn om er later uitgebreider over te praten.

Toch wijst Schumann op een verschijnsel dat onderzoekers de ‘magnitude gap’ noemen: mensen die een pijnlijk moment veroorzaken, hebben de neiging dat als minder ernstig en minder schadelijk voor de relatie te zien dan de mensen die het overkomt. Degene die de fout heeft gemaakt, kan denken: ‘Ik heb mijn excuses aangeboden; hiermee zou het klaar moeten zijn’. De ander vraagt zich misschien nog steeds af hoe degene die de fout maakte niet kon begrijpen hoeveel pijn het deed.

Psycholoog: houd je excuses kort en vermijd deze 3 reacties

Hoe maak je dan op een goede manier excuses? Een excuus heeft geen achtergrondverhaal, commentaar van de regisseur of rondleiding door alles wat er zich in het hoofd van degene die de fout maakte afspeelt nodig, zegt psycholoog Jennifer Thomas tegen TIME. Maar let vooral op defensieve reacties, waaronder: „Ik maakte maar een grapje”, „ik bedoelde het niet zo”, en: „Waarom nam je het zo persoonlijk op?” Die gooien de schuld terug naar de persoon die gekwetst is. Ze bagatelliseren de impact of suggereren dat de ander gewoon te gevoelig is.

Een uitleg kan soms helpen om beter te begrijpen hoe het is gebeurd, maar die moet context bieden zonder de verantwoordelijkheid af te zwakken. Begin met: „Dat had ik niet moeten doen. Daar is geen excuus voor”, zegt Thomas. Vraag vervolgens of een uitleg zou helpen.

Ook bij een ‘digitale sociale misser’ is dezelfde terughoudendheid nodig. Als je een bericht naar de verkeerde persoon stuurt met informatie die je anders niet met diegene zou hebben gedeeld, stelt etiquette-expert Lizzie Post voor om te schrijven: „Het spijt me echt. Het is duidelijk dat dat bericht niet voor jou bedoeld was, en waarschijnlijk had ik het überhaupt niet moeten versturen.” Laat het daarna daarbij.

Sociale blunder pas een dag later door? Kom er dan toch op terug

Wat als je pas uren of dagen later beseft dat je een sociale blunder hebt gemaakt? Dan is het meestal beter om het aan te kaarten dan te hopen dat de ander het vergeten is, zegt therapeut Elika Dadsetan-Foley. Probeer: „Ik heb nagedacht over wat ik gisteren zei. Ik realiseer me dat het beledigend kan zijn geweest, en het spijt me dat ik dat op dat moment niet inzag.”

Iemand vermijden kan ervoor zorgen dat één ongemakkelijke uitwisseling aanvoelt als een blijvende breuk; er opnieuw over beginnen kan eerdere schaamte weer van nieuwe zuurstof voorzien.

Blijf je gênante fout niet oprakelen als de ander verder wil

Vermijd in ieder geval het verhaal opnieuw te vertellen als bewijs dat je een hopeloos geval bent. „Je denkt misschien dat je jezelf daarmee voor de bus gooit, maar je trekt de ander met je mee”, zegt Post. Je zelfspot kan een lach opleveren, maar maakt de schaamte van de ander ook openbaar.

Als je oprecht je excuses hebt aangeboden en de ander klaar lijkt om verder te gaan, volg dan dat voorbeeld. „We maken allemaal van tijd tot tijd fouten”, zegt Post.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties