Het aantal mensen dat het slachtoffer wordt van betaalfraude neemt toe. Vorig jaar werd er een bedrag van maar liefst 198 miljoen euro buitgemaakt, zo blijkt uit cijfers van De Nederlandse Bank (DNB). Hoe kun je je hier het beste tegen beschermen? Metro vraagt het aan Fouad Tbib, Team Lead Risk bij Adyen.
Uit cijfers van DNB blijkt dat het aantal frauduleuze transacties bij overschrijvingen, kaartbetalingen en contante geldopnames in Nederland vorig jaar met 30.000 steeg naar ongeveer 658.000.
Hoe gaan fraudeurs te werk?
Ook cijfers van Adyen liegen er niet om: een consumentenonderzoek van de organisatie laat zien dat slachtoffers van betaalfraude in de afgelopen 12 maanden gemiddeld 420,08 euro verloren. Opvallend: onder Gen Z-slachtoffers ligt dat gemiddelde op 603,75 euro. Daarnaast zegt 20,6 procent van de Nederlanders dat AI hen bezorgder maakt over fraude en scams.
Volgens Tbib gaan fraudeurs steeds gehaaider te werk. „Waar fraude vroeger vooral draaide om het stelen van betaalgegevens, zien we tegenwoordig een duidelijke verschuiving naar het manipuleren van mensen zelf.” Zo proberen fraudeurs consumenten ervan te overtuigen om zelf een betaling goed te keuren of gevoelige gegevens te delen. „Dat gebeurt bijvoorbeeld door zich voor te doen als een bank, bezorgdienst of bekende webshop, of door bestaande accounts over te nemen, waardoor communicatie betrouwbaar lijkt.
Dit is waarom fraude verandert
Daarnaast is de manier waarop we betalen de afgelopen jaren sterk veranderd. „Consumenten winkelen vaker online, gebruiken meer digitale betaalmethoden en kopen via steeds meer verschillende kanalen, van webshops tot social media. Dat creëert meer mogelijkheden voor fraudeurs”, aldus Tbib.
Volgens hem worden criminelen ook steeds professioneler. Zo vindt fraude steeds vaker geautomatiseerd plaats. „Met behulp van AI en andere technologie kunnen fraudeurs nieuwe methodes sneller ontwikkelen, testen en op grote schaal inzetten. Fraude is daardoor niet langer iets incidenteel, maar een continu proces waarbij criminelen zich voortdurend aanpassen aan nieuwe beveiligingsmaatregelen.”
Hoe AI phishing en nepberichten geloofwaardiger maakt
De komst van AI heeft het lastiger gemaakt om fraude te herkennen. „Waar phishingmails vroeger vaak herkenbaar waren aan slechte spelling of vreemde formuleringen, kan AI tegenwoordig in enkele seconden professionele en gepersonaliseerde berichten schrijven. Ook nepafbeeldingen, stemmen en video’s worden steeds realistischer. Dat maakt consumenten begrijpelijkerwijs bezorgder, omdat het lastiger wordt om echt van nep te onderscheiden”, aldus Tbib.
Welke signalen verraden een fraudepoging?
Om te voorkomen dat je slachtoffer wordt van betaalfraude, is het belangrijk dat je de signalen op tijd herkent.
- Wees gealarmeerd door tijdsdruk. Fraudeurs proberen vaak urgentie te creëren, bijvoorbeeld door te zeggen dat een account wordt geblokkeerd of een betaling direct moet worden afgerond.
- Handel ook nooit onder tijdsdruk. Neem altijd even de tijd om de afzender of website via een officieel kanaal te controleren voordat je een betaling uitvoert of persoonlijke gegevens deelt.
- Controleer altijd of je betaalt via een betrouwbare website, let goed op het webadres en wees alert op onverwachte betaalverzoeken of berichten die veel druk uitoefenen om direct te handelen.
- Onverwachte betaalverzoeken, afwijkende betaalmethoden of een webadres dat nét anders is dan het officiële adres kunnen wijzen op fraude.
- Krijg je tijdens het afrekenen een extra verificatieverzoek via je bankapp of biometrische verificatie? Neem dan altijd even de tijd om te controleren waarvoor je precies toestemming geeft. Oplichters proberen consumenten namelijk steeds vaker zélf een betaling te laten goedkeuren.
Denk je dat je toch bent opgelicht? Dan is het volgens Tbib belangrijk om zo snel mogelijk te handelen. „Neem direct contact op met je bank of het bedrijf achter de betaalmethode om te kijken of een betaling nog kan worden tegengehouden of verdere schade kan worden beperkt.”
„Heb je persoonlijke gegevens of inloggegevens gedeeld? Wijzig dan direct je wachtwoorden en schakel ook waar mogelijk tweestapsverificatie in. Meld de fraude ook bij de politie en bij het platform of de organisatie waarvan de naam is misbruikt. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat verdere schade kan worden beperkt en andere consumenten kunnen worden gewaarschuwd.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Janet (59) en Pauline (54) bouwden als zzp’er geen pensioen op: ‘Nu ik bijna 60 ben, komt dat pensioen ineens dichtbij’
- Binnenkijken in de Nederlandse villa van Drake: 15 miljoen euro, privéstrand en twee zwembaden
- Wat kun je beter drinken: kraanwater of water uit een fles? Drinkwaterexpert legt uit
- Elieve mag geen columns meer schrijven over haar vader: ‘Dus deze gaat over mijn vader’
- Coronaverhoor Hugo de Jonge: volgens Eva Munnik heeft de coronapas meer kapotgemaakt dan het virus
