Een langverwacht kopstuk uit de coronacrisis komt aan de beurt voor verhoor. Oud-minister Hugo de Jonge neemt morgenmiddag plaats tegenover de parlementaire enquêtecommissie. Ooit zei hij in een interview dat hij de coronatijd ‘voor geen goud had willen missen’. Daar denken de mensen die hij tijdens corona verguisde anders over.
De weg naar de hel is geplaveid met goede intenties, luidt de bekende uitspraak. Wat waren de intenties van Hugo de Jonge eigenlijk, vraagt Eva Munnik zich af in een voor Metro geschreven opinie.
Coronaverhoor Hugo de Jonge
Beste meneer De Jonge. Eindelijk: u neemt plaats tegenover de parlementaire enquêtecommissie Corona. Ik heb zoveel vragen. Maar vooral wil ik weten: wat dacht u ermee te bereiken?
Met op televisie zeggen dat u ‘0 begrip’ had voor mensen die geen coronavaccin namen.
Met in een ziekenhuis zeggen dat ongevaccineerde patiënten het ‘bed voor een ander’ bezet houden.
Met corona een ‘pandemie van ongevaccineerden’ noemen.
Met in een Kamerdebat zeggen: ‘We weten inmiddels vrij goed en vrij precies per postcode waar ze wonen’.
Met suggereren dat het raar is om geen vaccin te nemen terwijl je wel een frikandel eet.
En waarom, meneer De Jonge, zei u eerst dat u nooit een vaccinatiepas zou invoeren, ‘zeker niet als blijkt dat je na vaccinatie ook nog besmettelijk kunt zijn’. En voerde u luttele maanden later het coronatoegangsbewijs in, terwijl toen bekend was dat je na vaccinatie nog steeds besmettelijk kunt zijn?
Hoe leidde de coronapas volgens Munnik tot minder vertrouwen?
Ik ben oprecht benieuwd naar uw antwoorden. Want ik geloof dat niemand de politiek in gaat met de intentie om onze samenleving een stukje slechter te maken. Met het voornemen om goedwillende burgers het gevoel te geven dat ze slecht zijn, dat ze er niet bij horen en dat ze niet beschermd worden door de overheid. Geen gezondheidsminister wil het vertrouwen in vaccins schaden. Maar dat heeft u wel gedaan.
Wat er gebeurde, door die zondebok-campagne tegen mensen die geen coronavaccin namen en door vijf maanden lang een coronatoegangsbewijs te verplichten, is dat er een tweedeling ontstond in onze samenleving. De ene burger werd anders behandeld dan de andere.
Het heeft mensen diep gekwetst. En dat niet alleen: het heeft kostbaar vertrouwen verkwanseld. Zo bracht NRC deze week naar boven dat dat er mede voor gezorgd heeft dat minder mensen zich laten vaccineren. ‘De omstreden coronapas liet diepe sporen na: volgens de GGD zorgt de maatregel nog altijd voor minder vaccinaties.’
Dalende vaccinatiegraad een gevolg van coronabeleid
Hier werd tijdens corona al voor gewaarschuwd door experts: pushen is slecht voor vaccinvertrouwen. In mijn boek De Covidstaat schrijf ik: ‘Al voor corona daalde de vaccinatiegraad in Nederland, maar sinds corona, sinds de campagne rond coronavaccins en het coronatoegangsbewijs, daalt de vaccinatiegraad extra hard.’
Arts Jona Walk zegt in het boek: „Sinds de coronapandemie is een nieuwe groep mensen gaan twijfelen, mensen die een paar jaar geleden zonder twijfels hun kinderen lieten vaccineren volgens het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Weet je: niets creëert zo’n aversie tegen vaccins als iemand die je probeert te dwingen.”
Dwang leidt tot afname van het vaccinvertrouwen en maakt dat minder mensen willen vaccineren. Het is doodzonde dat het precaire en zorgvuldig opgebouwde vertrouwen in de vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma hier ook onder lijdt, nog steeds. In mijn laatste opinie schreef ik dat gezondheidsminister Sophie Hermans deze week nog zei zich zorgen te maken om de dalende vaccinatiegraad, maar dat er ook bij haar geen woord viel over een van de grote oorzaken van het afgenomen vaccinvertrouwen: het pushen in coronatijd.
Uw gepush, meneer De Jonge.
Vertrouwen laat zich niet afdwingen
U zei dat ongevaccineerde patiënten een ‘bed van een ander’ bezet hielden in een ziekenhuis. Terwijl we dat ook niet tegen anderen zeggen die er niet alles aan gedaan hebben om hun kans op ziekenhuisopname zoveel mogelijk te verkleinen. We zeggen niet tegen de gevallen wielrenner dat hij een bed bezet houdt van een ander omdat hij ging wielrennen. We zeggen niet tegen de patiënt met overgewicht dat hij een bed bezet houdt van een ander omdat hij te zwaar is.
U zei dat mensen wel hun hele leven lang frikandellen eten „en dan komt er een vaccin en dan ga je je afvragen wat erin zit”. Blijkbaar vindt u dat gek. Maar een frikandel is geen vaccin. En die frikandel eten we omdat we ‘m gewoon lekker vinden (persoonlijk eet ik ‘m met veel uitjes en mayo), maar we hadden niet allemaal zin in een coronavaccin.
Je neemt iets als je denkt dat je er voordeel bij hebt. En van dat voordeel kon u niet iedereen overtuigen. Dus ging u maar dwingen.
Wat heeft het uiteindelijk opgeleverd?
U noemde het een ‘pandemie van ongevaccineerden’ terwijl het virus ook onder gevaccineerden rondging. Met het coronatoegangsbewijs werd dan ook niets positiefs bereikt. Gevaccineerden mochten immers overal ongetest in, de besmettingen liepen enorm op en er volgde een derde lockdown.
Het virus werd niet stukgemaakt, maar het vertrouwen van een hele grote groep mensen wel.
Ik geloof niet dat u dat wilde. Dat u zich dat voornam, toen u die crisis in ging. Maar u deed het wel. Ondanks de kennis van toen, van vele deskundigen, dat dit het resultaat zou zijn van deze aanpak. Dus: wat dacht u ermee te bereiken, meneer De Jonge? Heeft het u iets opgeleverd? De samenleving heeft het in elk geval niets gebracht.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Wat kun je beter drinken: kraanwater of water uit een fles? Drinkwaterexpert legt uit
- Binnenkijken in de Nederlandse villa van Drake: 15 miljoen euro, privéstrand en twee zwembaden
- Janet (59) en Pauline (54) bouwden als zzp’er geen pensioen op: ‘Nu ik bijna 60 ben, komt dat pensioen ineens dichtbij’
- Kinderhulp vindt dat zomervakantie ongelijkheid tussen kinderen vergroot: ‘Wordt pijnlijk duidelijk in kringgesprek’
- 90.000 deelnemers onderzocht: wie langer dan 30 minuten achter elkaar zit, loopt meer risico op kanker
