Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Het ouderschap gaat gepaard met zowel intense geluksmomenten als met een hoop kopzorgen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks voor Metro een opvoedvraag van ouders. Deze week het dilemma van Stein: „Vakantie? Mijn kinderen moeten elke ochtend twee uur aan school werken.”
Sofie schiet te hulp.
Opvoedvraag: ‘Mijn kinderen moeten in de vakantie elke dag twee uur aan school werken, sla ik door?’
Dag Sofie,
Mijn vrouw en ik zijn allebei advocaat en hechten veel waarde aan een opleiding en carrière. Maar uiteraard ook aan een gelukkig sociaal leven en aan tijd om talenten te ontwikkelen via hobby’s. Onze dochters (13 en 15) zitten allebei op het gymnasium en doen het goed op school. De afgelopen jaren merkten wij dat zij tijdens de zomervakantie al snel in een ritme van uitslapen, eindeloos scrollen en afspreken met vriendinnen belandden. Helemaal prima, zou je zeggen, maar na zes weken hadden ze nauwelijks een boek gelezen en waren ze zichtbaar uit hun schoolritme.
Daarom hebben we voor deze zomer een nieuw plan bedacht. Op doordeweekse dagen beginnen de meiden ’s ochtends om negen uur aan een ‘werkblok’ van twee uur. Ze lezen literatuur, oefenen een vreemde taal of werken aan een persoonlijk project. Daarna zijn ze vrij om te doen waar ze zin in hebben. Geen uitzonderingen, ook niet als vriendinnen al eerder hebben afgesproken.
Onze dochters vinden het verschrikkelijk. Ze zeggen dat wij de enigen zijn die van de zomervakantie een soort school maken. Vrienden en familie vinden het ook overdreven en noemen ons controlerend. Wij zien het juist als een investering in hun toekomst en als een manier om discipline te ontwikkelen. Maar door de kritische reacties twijfel ik wel een beetje of we hier verstandig aan doen. Vragen we te veel van onze kinderen, of is het juist onze taak om hen ook in de vakantie uit te dagen?
Groet,
Stein
Het antwoord
Hoi Stein,
Ik snap je punt. Je wil je dochters iets meegeven waar ze de rest van hun leven profijt van hebben: discipline en kennis. Tegelijkertijd is het goed om te weten dat kinderen niet alleen tijd nodig hebben om zich te ontwikkelen, maar ook tijd waarin ontwikkeling niet doelgericht hoeft te zijn.
De zomervakantie is meer dan een onderbreking van het schooljaar. Het is een periode waarin pubers kunnen herstellen van maanden vol toetsen, sociale druk en verwachtingen. Dat herstel is geen verloren tijd. Juist in die luie uren gebeurt er van alles: ze halen hun slaaptekort in, leren zelf keuzes maken, verdiepen vriendschappen en ontdekken waar ze uit zichzelf nieuwsgierig naar zijn. Dat is minstens zo belangrijk als een extra cursus Spaans.
Onbedoelde boodschap
Wat me opvalt, is dat je dochters zelf aangeven dat ze zich ongelukkig voelen met deze afspraak. Natuurlijk hoeven ouders niet altijd populair te zijn; grenzen stellen hoort erbij. Maar als kinderen het gevoel krijgen dat ze zich ook in de vakantie voortdurend moeten bewijzen, kan de boodschap onbedoeld worden: jouw waarde zit vooral in wat je presteert.
Dat betekent niet dat je de hele zomer moet overlaten aan TikTok en Snap. Jullie mogen best verwachtingen hebben, bijvoorbeeld dat er gelezen wordt, dat er een vakantiebaantje is of dat ze een bijdrage leveren in huis. Maar twee uur verplicht ‘werken’ op elke doordeweekse dag voelt eerder als een verlenging van school dan als een gezonde balans.
Belangrijk onderdeel van opgroeien
Misschien is de beste vraag niet: hoe halen we het maximale uit de vakantie? Maar: hoe zorgen we ervoor dat onze dochters na zes weken uitgerust, zelfverzekerd en gemotiveerd aan een nieuw schooljaar beginnen? Grote kans dat daar ook ruimte voor uitslapen, vervelen, vriendinnen en een beetje niksen bij hoort. En dat is geen verspilde tijd, maar een belangrijk onderdeel van opgroeien.
Lees op J/M Ouders de column van traumatherapeut Francis Bak: waarom de zomervakantie voor veel kinderen óók een periode van verlies is.
Meer weten over kinderen en opvoeding? Deze artikelen zijn de afgelopen tijd goed gelezen:
- Opvoedkundigen hameren op het belang van emotionele intelligentie bij kinderen, iets dat soms vergeten wordt. Zo breng je kinderen die intelligentie bij.
- Ook als je kind al volwassen is, kan er nog weleens strijd tussen jullie ontstaan. Volgens een psycholoog zijn er drie tactieken die je het best kunt toepassen in zo’n situatie.
- Zijn je kinderen onbedoeld verwend? Deze uitspraken van jou als ouder kunnen daaraan bijgedragen hebben.
- Ouders doen regelmatig aan omkopen of dreigen. Denk maar aan: ‘Als je nu meekomt, krijg je thuis een snoepje’. Volgens een kinderarts kun je echter veel beter iets anders doen.
