Het aantal jongeren dat in de gesloten jeugdhulp verblijft, neemt verder af. Ook het aantal beschikbare plekken is opnieuw gedaald. Daarmee zet de afbouw van de gesloten jeugdhulp door, in lijn met de ambitie van de overheid om in 2030 vrijwel geen gesloten plaatsingen meer te hebben. Dat blijkt uit de nieuwste Monitor Gesloten Jeugdhulp van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).
Op 1 april 2026 waren er in Nederland nog 467 plekken beschikbaar voor gesloten jeugdhulp. Dat zijn er 66 minder dan een jaar eerder, een afname van 12,4 procent. Op hetzelfde moment verbleven 350 jongeren in een gesloten instelling. Dat zijn er 65 minder dan op 1 april 2025, een daling van 15,6 procent. De bezettingsgraad kwam daarmee uit op 75 procent.
Meer alternatieven voor gesloten jeugdhulp
Het kabinet, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Jeugdzorg Nederland en verschillende ministeries willen dat kinderen zoveel mogelijk thuis opgroeien. Gesloten jeugdhulp moet alleen worden ingezet als het echt niet anders kan. Daarom wordt het aantal gesloten plekken de komende jaren verder afgebouwd, met als doel om in 2030 zo dicht mogelijk bij nul uit te komen.
Gesloten jeugdhulp is bedoeld voor jongeren die intensieve hulp nodig hebben en bij wie opname noodzakelijk is, omdat zij zich anders aan de hulp zouden onttrekken of een gevaar vormen voor zichzelf of hun omgeving. Een kinderrechter beslist uiteindelijk of een jongere in aanmerking komt voor een gesloten plaatsing.
Wel voldoende passende hulp nodig
Volgens de NZa brengt de afbouw ook risico’s met zich mee. Hoewel het aantal gesloten plaatsen afneemt, blijft de vraag naar specialistische jeugdhulp bestaan. Daarom is het volgens de toezichthouder belangrijk dat er voldoende passende alternatieven beschikbaar komen voor jongeren die niet langer in een gesloten instelling worden opgevangen.
De monitor laat zien dat steeds meer locaties overstappen op kleinschaligere en zogenoemde hybride voorzieningen, waar zowel jongeren met als zonder machtiging voor gesloten jeugdhulp verblijven. Op 1 april 2026 kon 28 procent van de beschikbare capaciteit hiervoor worden ingezet. De NZa ziet daarin een duidelijke opwaartse trend.
Inzicht voor gemeenten
Met de monitor volgt de NZa hoe de beschikbaarheid van gesloten jeugdhulp zich ontwikkelt. Ook brengt de organisatie in kaart uit welke regio’s jongeren afkomstig zijn, zodat gemeenten, zorgaanbieders en ministeries beter kunnen inspelen op de vraag naar specialistische jeugdzorg.
Volgens de toezichthouder is dat nodig om de overgang naar minder gesloten jeugdhulp gecontroleerd te laten verlopen, zonder dat kwetsbare jongeren tussen wal en schip raken.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Noodfonds Energie opent dit najaar opnieuw: dit zijn de inkomensgrenzen voor 2026
- Meteoroloog waarschuwt: in deze populaire vakantieregio in Spanje wordt het komende tijd 45 graden
- Zomer schakelt tandje bij: tropische temperaturen in aantocht
- Nieuwe berekening laat zien: met deze 5 beroepen koop je als alleenstaande nog een huis
- Angst in Iers vakantiehuis: gezin vindt eigenaar verborgen achter gipswand, Booking.com start onderzoek
