Veel mensen die vreemdgaan, doen dat met een collega, ziet relatietherapeut en overspel-expert Lisette Wevers (54) in haar praktijk. Juist de werkvloer biedt volgens haar allerlei ingrediënten voor een affaire. Maar zo’n verliefdheid zegt vaak ook iets over jezelf.
Volgens Wevers mag er veel meer over het onderwerp vreemdgaan gesproken worden. „Het is namelijk een taboe-onderwerp waar veel eenzaamheid omheen bestaat. Daar durven veel mensen niets over te delen en er hangt schaamte omheen. Of je nu bedrogen wordt of de bedriegende partij bent. Maar die eenzaamheid helpt niet bij een crisis. Tijdens zo’n crisis heb je hulp en steun nodig. We hebben niks aan oordelen. Daar is maatschappelijk gezien nog werk te verrichten.”
Eerder sprak Metro met meerdere experts over waarom we als mens overspel plegen.
Waarom vreemdgaan zoveel angst en emotie bij ons oproept
Naast relatietherapie geeft Wevers ook individuele therapie bij vreemdgaan als psychosociaal therapeut en begeleidt ze groepen vrouwen wiens partner een seksverslaving heeft. „Dat laatste is nog ingewikkelder en dan is relatietherapie niet de eerste stap die nodig is. Maar als relatietherapeut krijg ik nu eenmaal veel met het thema overspel te maken. Dat is namelijk een veelvoorkomende aanleiding om een relatietherapeut op te zoeken. Het begeleiden van een koppel is één ding, maar ook het individuele stuk rondom vreemdgaan is belangrijk. Doordat ik zowel individuele als relatietherapie geef bij overspel, heb ik een veel beter beeld van de diepere laag en complexiteit.”
Het thema vreemdgaan is nu eenmaal iets waar we als mensen snel iets van vinden of waar we niet over uitgepraat raken. Dat is volgens Wevers best te verklaren. „Vaak wordt er op dieper niveau iets in onszelf geraakt. Dat kan op verschillende vlakken zijn. We hebben allemaal een hechtingslaag. Oftewel een laag die gaat over onze behoeftes voor veiligheid, intimiteit of gehecht zijn. Maar op diezelfde laag begeven zich ook angsten, zoals verlating en afwijzing. Daarnaast is er ook nog een seksuele laag rondom overspel. We hebben namelijk een bepaald beeld van seks, dat het spannend en stomend moet zijn. Bij veel mensen is dat een sluimerende laag, zeker in een langere relatie. Seks is namelijk niet altijd zo stomend meer. De seksuele laag en de hechtingslaag worden nu eenmaal geraakt bij veel mensen als het over vreemdgaan gaat. En vergeet niet dat we vaak worden geconfronteerd met het thema overspel, in bijvoorbeeld films, series en tijdschriften. Dat doet iets met ons.”
„Het gegeven dat overspel kan gebeuren is namelijk eng”, vervolgt de therapeut. „We zijn als mens best bang om bedrogen te worden. Daarom stellen we onszelf gerust met woorden als ‘mij overkomt dat niet’. Maar het ding met overspel is dat het niet gaat om eenzelfde groep mensen. Het kan iedereen overkomen.”
Overspel betekent volgens Lisette Wevers niet automatisch dat je relatie slecht is
De relatietherapeut haalt een aantal misvattingen uit de lucht als het over vreemdgaan gaat. „Eén zo’n misvatting is dat overspel altijd iets met de relatie te maken heeft. Je ziet vaak dat de emotionele intimiteit in relaties wat mager kan zijn geweest, maar het wil niet zeggen dat de relatie niet fijn is of dat het seksleven slecht was. Uiteindelijk kan het namelijk vooral met de overspelige te maken hebben. Bijvoorbeeld omdat hij of zij een bepaalde leegte ervaart en dat gat niet te vullen valt. Mensen zijn zich daar vaak niet bewust van en gaan onbewust openstaan voor anderen. En meestal is dat te herleiden naar iemands jeugd, bijvoorbeeld als er iets gemist is of als iemand plots wegviel.”
Wevers vertelt verder: „Maar ook een slecht zelfbeeld of de behoefte aan aandacht en bevestiging vergroten de kans dat je op zoek gaat naar iets ‘buiten de deur’. Soms is het een combinatie van deze factoren en ook sommige persoonlijke omstandigheden kunnen tot overspel leiden. Bijvoorbeeld door het verliezen van een baan, de dood van een naaste, een verhuizing, een midlifecrisis of eenzaamheid. Als er dan te weinig steun is of als er kwetsbaarheden zijn, kan dit leiden tot een persoonlijke interne crisis. Een persoonlijke interne crisis is namelijk een vruchtbare bodem voor verliefdheid. Maar het is belangrijk om te benadrukken dat overspel echt niet altijd betekent dat de relatie slecht is.”
Volgens de relatietherapeut roepen sommigen dat overspel hen niet overkomt. „Maar dat is ook een misvatting. Ik heb zoveel mensen gezien die nooit hadden verwacht dat hun partner vreemd zou gaan en dat toch gebeurde. Ik zeg dit niet om mensen bang te maken, maar ik zou daar niet zo zeker van zijn. Het is beter als we daar wat realistischer naar durven kijken en over dat risico kunnen praten”, aldus Wevers. „En ook het idee dat een relatie na overspel nooit meer hersteld kan worden, klopt niet.”
Deze 5 fases doorlopen stellen volgens Wevers na overspel
Volgens Wevers ga je als koppel bij overspel door vijf fases.
- De crisisfase: „Deze is stressvol en chaotisch.”
- De bewustwordingsfase: „Wat is er aan de hand? Wat zit eronder? Wat is de situatie? En hoe staan we erin?”
- Stabiliseringsfase: „Waarin je meer jezelf wordt en minder stress ervaart.”
- Herstelfase: „Waarin wonden worden blootgelegd en de onveiligheid en vertrouwen hersteld moeten worden. Het herstellen van vertrouwen is overigens de lastigste taak. Maar ik zeg vaak: ‘Misschien is het goed als het vertrouwen niet meer op 100 procent komt’. Kun je jezelf namelijk 100 procent vertrouwen? Je weet niet wat je niet weet. Vertrouwen kan weer tot een prima niveau groeien, maar 100 procent vertrouwen is wellicht een naïeve gedachte. Het is namelijk niet verkeerd als je ook alert bent op afwijkende signalen of het aanvoelt als er iets niet goed zit. Dan kun je er namelijk iets mee doen.”
- Groeifase: „Welke zwakke plekken heeft dit overspel blootgelegd? Zwakke plekken in de relatie, bij de overspelige partner of bij allebei. Het is een rommelig proces en niet alle fases zijn altijd even duidelijk gescheiden. Maar je kunt je relatie herstellen en een betere relatie krijgen. Zo hoor ik ook vaak: ‘Ik had het nooit mee willen maken, maar ook niet willen missen’. Dat klinkt duaal, maar soms leidt overspel tot iets moois.”
Lisette Wevers ziet vrouwen inhaalslag maken met vreemdgaan
Vreemdgaan is van alle tijden, maar valt de vreemdgaan-expert anno 26 nog bepaalde ontwikkelingen op? „Ik werk samen met de verslavingsorganisatie Intomeyousee, rondom het thema seks-, liefde- en aandachtsverslaving (SLA). Dat is wel een groeiend probleem. Daarnaast hebben vrouwen sinds de jaren 90 een inhaalslag gemaakt op het gebied van overspel. Daarvoor was daar ongelijkheid in, maar de cijfers rondom vreemdgaan zijn bij mannen en vrouwen gelijk. Overigens zie je bij de SLA-gevallen dat het beduidend meer mannen zijn”, legt Wevers uit.
„En wat ik ook zie, is het bedrog dat plaatsvindt binnen open relaties. Dat is een gevolg van het groeiende aantal open relaties, maar wat niet altijd benoemd wordt, is dat bij non-monogamie ook overspel kan plaatsvinden.”
Eerder sprak Metro met relatiecoach Jorna Wierts over ethische non-monogamie.
Waarom zoveel affaires juist tussen collega’s ontstaan
De meeste affaires komen voor op de werkvloer. Dat herkent Wevers ook uit haar praktijk. „Veel mensen gaan vreemd met collega’s. In sommige omgevingen komt dat meer voor dan in andere. Ik zie bijvoorbeeld veel koppels waarvan de man piloot is. De setting is namelijk ver van huis; als collega’s moet je veel sociale dingen doen met elkaar en er is altijd een hotelbed beschikbaar. Allerlei ingrediënten die overspel in de hand werken. Maar ook in de vastgoedbranche komen affaires veel voor. Naar mijn idee omdat daar meer sprake is van normvervaging. Tegelijkertijd zie ik ook mensen met affaires binnen hele gewone bedrijven.”
Dat veel affaires binnen de werksfeer ontstaan, is volgens Wevers verklaarbaar. „Je bent namelijk in de gelegenheid om mensen vaker tegen te komen en beter te leren kennen. Bij de bedrijfsborrel, vergaderingen, teamuitjes en andere momenten waar iets kan ontstaan. Op de werkvloer gaat dat gemakkelijker dan in het uitgaansleven.”
Wat zegt een affaire over jou én je huidige relatie?
Een belangrijke vraag om te stellen bij overspel is volgens Wevers wat een affaire over jou zegt. „Bij een affaire ben je vaak gericht op de ander. Maar het zelfonderzoek ontbreekt. Wat wordt er in jou geraakt? Welke verlangens en behoeften komen naar boven? Dat kan allemaal weer plaatsvinden op die hechtingslagen. Het kan bijvoorbeeld gaan over emotionele behoeften uit jouw jeugd. Over gezien worden en aandacht krijgen. Er zijn altijd lijnen naar vroeger te herkennen.”
Maar ook uitdagingen binnen de relatie kunnen een rol spelen. „Het kan bijvoorbeeld zijn dat de relatie functioneel is, maar dat er tussen partners weinig intimiteit is. Intimiteit gaat overigens niet alleen over seks. Het gaat ook over je kwetsbaar opstellen, verlangens durven delen en liefde en aandacht hebben voor elkaar. Maar soms kan de affaire ook een mogelijkheid bieden om een andere rol aan te nemen. Bijvoorbeeld omdat je in de relatie altijd stabiel en zorgzaam bent en binnen het overspel kwetsbaar kan zijn. Of wellicht was je jouw levenslust kwijt en wakkert een affaire dat gevoel van speelsheid en flirterigheid weer aan. Het legt een hele hoop bloot. Dat is uiteindelijk het meest interessante aan de affaire: wat legt het bloot over jouzelf en jouw relatie? Wat heeft aandacht nodig? Terwijl we ons blindstaren op de ander, zegt de affaire zoveel over onszelf.”
Bedrogen door een collega-affaire: wat doe je met je relatie?
Dus pleit Wevers: richt je op jezelf. „Een belangrijke eerste vraag is natuurlijk wat je met je huidige relatie wilt. Daar kunnen twijfels zijn, maar als je twijfelt of erachter komt dat je jouw partner niet kwijt wilt, dan moet de focus terug naar de relatie.”
En dat betekent volgens de relatietherapeut dat de affaire moet stoppen. „Dat is een lastig proces, maar wel het beste. Je hebt namelijk iets uit te zoeken met jezelf en jouw partner. Zolang je in de verliefdheid van de affaire verkeert, ben je niet jezelf. Dat moet doven. Pas als die gevoelens gedoofd zijn, kun je reflecteren. Dat is namelijk iets waar mensen soms aan voorbijgaan. Gevoelens moet je toelaten, maar je moet er ook op kunnen reflecteren. We kunnen ons niet alleen maar laten leiden door gevoelens.”
Maar er is bij affaires ook altijd een bedrogen partij. „Zo’n affaire op de werkvloer voelt voor de bedrogen persoon heel onveilig. Daarom moet je als bedrogen partner goed luisteren naar jezelf. Wat heb jij nodig? Het prettigste is als de affaire stopt en ook de persoon in kwestie uit beeld gaat, maar dat kan door werk niet altijd. Daarom moet je als bedrogen partner goed je eigen grenzen en afspraken bewaken. Maar ondanks afspraken kan het langere tijd onveilig voelen. Door de leugens en het wantrouwen die erin zijn geslopen.”
Eerder legde relatietherapeut Hans ’t Hart aan Metro uit waarom je soms beter bij je huidige partner kunt blijven.
Waarom je na overspel de aandacht weer op jezelf moet richten
„Daarom is het raadzaam om je veel op jezelf te richten”, aldus Wevers. „Je hebt stress gehad en zware fysieke en mentale belasting ervaren. Verzamel mensen om je heen – veilige anderen – die je kunnen steunen, of zoek een professional die je kan helpen. Zoek afleiding en zet zelfzorg bovenaan. Mensen die bedrogen zijn, richten zich namelijk heel erg op de partner en proberen daarmee controle te krijgen. Maar daar ga je geen veiligheid in vinden. Het heeft namelijk veel tijd en goede acties van de partner nodig.”
Ze vervolgt: „Hoewel de verleiding groot is om je ook vanuit deze rol op de partner te richten, moet ook bij de bedrogen partner de aandacht naar zichzelf. Aandacht voor stressregulatie, emotieregulatie, steun van anderen en soms wordt er ook in jou iets ouds geraakt. Als dat het geval is, pak het dan aan. Zorg dat je innerlijke grond onder je voeten gaat voelen en niet afhankelijk raakt van je partner en zijn of haar stappen.”
Volgens Wevers heeft niemand bij overspel iets aan oordelen van buitenaf. „Ieder mens bewandelt zijn of haar eigen pad. Steun en begrip zijn veel helpender in tijden van crisis”, legt de relatietherapeut uit. „Op het gebied van romantische relaties proberen we het beeld te schetsen dat het allemaal mooi is. Maar langdurige relaties zijn ook regelmatig ingewikkeld en hebben minder mooie kanten. Vergeet niet dat ingewikkeldheden ook kunnen leiden tot groei en ontwikkeling. Als we ons dat realiseren, dan wordt het allemaal een stuk minder eng.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- B&B Vol Liefde-kandidaat Yvonne doet op de radio een boekje open over Fred: ‘Wil niets meer met hem te maken hebben’
- Peter Gillis verkoopt enorme villa aan Costa Blanca: 6 slaapkamers en zwembad voor 2,1 miljoen euro
- Bewegingswetenschapper Sander Kers over afvallen: ‘Met 500 gram per maand ben je al goed bezig’
- Muk (5) kan over 39 dagen baanbrekende gentherapie voor kinderdementie krijgen, maar haar ouders missen nog 3 ton
- Donald Trump weet het zeker, ondanks dat het niet kan: ‘Iedereen wil dat ik voor een derde termijn als president ga’
