Het totaal aantal verkeersongevallen daalde vorig jaar, maar fietsers, voetgangers en motorrijders kregen wél vaker te maken met ongelukken. Nu laaien discussies op over wat er moet gebeuren om de veiligheid te verhogen. Zo wordt er gepleit voor meer oplettendheid bij voetgangers, en een helmplicht voor fietsers.
Er waren 21.500 fietsers betrokken bij een verkeersongeluk. Dat is het hoogste aantal in zeker tien jaar tijd. Het aantal voetgangers dat betrokken was bij een verkeersongeluk is met 600 gestegen, naar bijna 2300. Dat is het hoogste aantal sinds 2018.
Dat meldt het Algemeen Dagblad. Ook de vooruitzichten zijn grimmig. Onderzoeksinstituut SWOV verwacht dat het aantal verkeersdoden stijgt van 675 vorig jaar naar 930 in 2060. De stijging van het aantal verkeersslachtoffers komt volgens SWOV deels door de vergrijzing. Het aantal 60-plussers stijgt en daarmee groeit ook aantal oudere verkeersdoden- en gewonden.
Metro schreef eerder al over het aantal verkeersdoden in 2024. Dat waren er weliswaar wat minder dan een jaar eerder, maar onder de doden vormen fietsers de grootste groep.
Afleiding en onoplettendheid bij voetgangers
Rembrandt Groenewegen van juridisch dienstverlener DAS stelt dat „afleiding, onoplettendheid en onvoldoende zichtbaarheid” leiden tot meer verkeersongelukken onder voetgangers. „Voetgangers moeten oog hebben voor de verkeersveiligheid, zelf geen gevaar veroorzaken en zich aan de overige geldende verkeersregels houden.”
Allereerst belangrijk: weten waar je moet lopen. „Onterecht denken de meeste mensen nog dat je als voetganger verplicht bent om links op of naast de weg te lopen. Maar sinds 1993 geldt deze verkeersregel niet meer”, legt hij uit. „De linkerkant van de weg is niet altijd de veiligste plek. Dat is afhankelijk van de indeling van de weg en de omstandigheden. Toch wordt links vaak wel als veiligste plek beschouwd, omdat je het tegemoetkomend verkeer kan zien naderen.”
Als voetganger moet je op het trottoir of voetpad lopen. „Is dat er niet, dan loop je op het (brom)fietspad. Is dat er ook niet, dan loop je op de rijbaan, maar wel aan de uiterste zijde of in de berm.” Voetgangers kunnen dus rechts of links lopen, zolang je maar voor de veiligste plek kiest.
Verlichting en gebruik van koptelefoon en oordopjes
Verlichting voor voetgangers is niet wettelijk verplicht, zoals voor fietsers, automobilisten en ander gemotoriseerd verkeer. Toch is het verstandig dat je als voetganger goed zichtbaar bent, zegt Groenewegen. „Bijvoorbeeld met een reflecterend vestje of armband met verlichting. Dat geldt ook voor een hond die uitgelaten wordt. In het donker kies je in ieder geval voor lichte kleding. Alleen straatverlichting is niet altijd voldoende voor de zichtbaarheid, ook is er niet op alle paden en wegen verlichting.”
Ook waarschuwt hij voor gebruik van een koptelefoon of oordopjes. „Veel voetgangers lezen tijdens het lopen berichten op hun telefoon of luisteren naar muziek of een podcast. Hierdoor horen zij vaak het omgevingsgeluid niet of niet goed.”
Wettelijk ben je volgens Groenewegen verplicht om het omgevingsgeluid goed te horen. „Anders is de kans op een ongeval groter, net als bij het kijken op je telefoon. Deze factoren maken de kans ook groter dat voetgangers eerder bij eenzijdige ongevallen betrokken raken. Zij zien bijvoorbeeld paaltjes en hoogteverschillen of scheuren in het wegdek niet op tijd.”
Helmplicht voor fietsers
Om de veiligheid voor fietsers te verhogen, wordt de roep om het dragen van een helm weer luider. Veilig Verkeer pleit voor een helmplicht. Dat zou 85 doden per jaar en 2500 ernstige gewonden schelen. Bij een botsing of een val wordt de kans bij een helm dragen op hoofd- of hersenletsel 70 procent minder. Maar op dit moment fietst nog maar 4 procent van de Nederlanders met helm.
Nederland zijn nogal koppig als het om het dragen van een helm gaat, bleek eerder al. En ook nu zijn de meningen weer verdeeld. „Volgens mij is er een pijnlijk dilemma”, zegt Jort Kelder bij Goedenavond Nederland. „Oude en jonge mensen zijn het kwetsbaarst op de fiets en vooral op de elektrische fiets die zo snel gaat. Het is volgens mij vooral in de grote stad de angst dat veel minder mensen dan gaan fietsen. Vrouwen vinden het niet lekker met hun haar, gaan dan wel met de Uber. Ik denk niet dat dat een maatschappelijk wenselijke uitkomst is. Uit onderzoek blijkt dat het leidt tot minder fietsgebruik. Laten we nou niet alles in Nederland helemaal dichttimmeren met regels.”
Nooit eerder zoveel hulpverleners gedood: ‘Ze houden levenslijnen open, maar worden zelf doelwit’
‘Ergens een nachtje over slapen’ gaat je écht helpen, volgens onderzoek
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
