Reizigers op Eindhoven Centraal kozen in een groot dataonderzoek vaak dezelfde route als hun voorganger, zelfs als die langer was. Dat zegt iets ongemakkelijks over hoe automatisch we anderen volgen.
Ja, dat blijken wij mensen toch echt te doen, zo concluderen onderzoekers op basis van een analyse van bewegingsdata op Eindhoven Centraal.
Waarom reizigers automatisch achter een vreemde aan lopen
In drukke omgevingen zoals stations, luchthavens en winkelstraten, kiezen mensen hun route doorgaans op basis van afstand, drukte en obstakels. Toch blijkt in de praktijk dat niet alleen efficiëntie een rol speelt. Ook het gedrag van anderen beïnvloedt onze keuze sterk.
Volgens de onderzoekers ontstaat daardoor een soort ‘volggewoonte’: mensen volgen vaak simpelweg de route van degene die net voor hen loopt, zonder daar bewust over na te denken.
30 miljoen loopbewegingen op Eindhoven Centraal onderzocht
Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers tussen 2021 en 2024 meer dan 30 miljoen loopbewegingen op perrons 3 en 4 van Eindhoven Centraal. Daarbij werd gebruikgemaakt van een geavanceerd camerasysteem dat bewegingen nauwkeurig en anoniem kon volgen.
De onderzoekers richtten zich specifiek op passagiers die uit de trein stapten en vervolgens moesten kiezen tussen een kortere route naar de uitgang of een langere route langs een kiosk op het perron.
Om zuivere resultaten te krijgen, werden reizigers die samen reisden (zoals vrienden of familie) uit de dataset gefilterd. Zo bleven alleen individuele reizigers over, om te voorkomen dat sociale groepen de uitkomsten zouden beïnvloeden.
Stranger-following effect
Wat bleek? Reizigers volgen opvallend vaak de route van hun voorganger, zelfs als die keuze leidt tot meer looptijd. Dit effect werd door de onderzoekers het ‘stranger-following effect’ genoemd.
In sommige gevallen leidt dit tot kettingreacties, waarbij grote groepen mensen achter elkaar dezelfde route kiezen en er duidelijke patronen in de menigte ontstaan.
Waarom gewone kuddevorming dit gedrag niet verklaart
Om het gedrag te verklaren, bouwden de onderzoekers een simulatiemodel. Alleen wanneer het volgmechanisme werd meegenomen, kwam het model overeen met de werkelijkheid. Factoren zoals willekeur of algemene kuddevorming bleken onvoldoende om het gedrag te verklaren.
Volgens de onderzoekers laat dit zien dat lokale imitatie tussen onbekenden een grote rol speelt in hoe mensen zich door drukke ruimtes bewegen.
Wat dit betekent voor stations, luchthavens en drukke winkelstraten
De bevindingen kunnen gevolgen hebben voor het ontwerp van stations en andere drukke publieke ruimtes. Kleine gedragskeuzes van individuen blijken namelijk grote invloed te hebben op de doorstroming van mensenmassa’s.
Wel benadrukken de onderzoekers dat de studie zich richtte op een relatief gecontroleerde situatie op één station, waardoor de resultaten niet automatisch overal gelden.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Nieuwe berekeningen: netto AOW-vakantiegeld stijgt met 20 procent
- ING ziet 6 op de 10 Nederlanders bezuinigen: vooral vakanties en etentjes sneuvelen
- De Financiële fout van Robin (39): ‘Ik kreeg geen verhuurlicentie voor mijn appartement in Spanje’
- Julie (36) in Ex-treem gênant: ‘Omdat ik meer verdiende, liet hij me altijd betalen’
- Experts tippen: neem een tennisbal mee in je handbagage als je vliegt
