Oliver (18), die zeven tot vijftien joints per dag wegwerkt. Imme (17), die de wereld waarin haar generatie opgroeit maar deprimerend vindt en drugs gebruikt om het allemaal wat minder erg te laten zijn. Om ‘chemisch geluk’ te ervaren, gebruiken jongeren zo’n beetje alles wat los en vast zit.
Het zijn voorbeelden van jongeren uit de driedelige documentaire Nachtkinderen, die je vanaf morgen op Videoland kunt zien. Dat zou vorige week al zijn, maar één van die jongeren moest om een niet bekendgemaakte reden opeens uit het programma worden gehaald. Sahar Meradji volgde met haar camera verschillende jongeren tussen de 15 en 25 jaar. Allemaal groeien zij op in een wereld waarin het gebruiken van drugs steeds vaker als vanzelfsprekend wordt gezien. Eerder maakte Meradji het indrukwekkende Verloren Jongeren, over 18-jarigen die niet meer onder Jeugdzorg vallen. Verloren Kinderen ging over probleemgezinnen.
‘Drugs? Waarom zou ik het niet doen?’
Imme wil kinderpedagoog worden, zag Metro in de eerste aflevering. Het meisje gaat vooral in het weekend los met drugs, maar ziet er bijzonder fit uit. Imme weet niet wat meedoen aan deze docu Nachtkinderen voor haar pedagoogdroom gaat betekenen, maar wil haar verhaal graag kwijt. „De wereld is een poppenkast van rijke witte mannen”, vertelt de tiener op haar slaapkamer. „Met drugs is alles even niet erg. Waarom zou ik het niet doen?”
Imme leeft net als generatiegenoten in een wereld zonder zekerheden en met een constante druk om te presteren. Ondertussen neemt het aantal hulpvragen van jongeren toe en voelen ouders en scholen zich vaak machteloos. Imme denkt „dat ze straks tot haar 80ste moet werken” en dat op straat gaan protesteren met een bordje geen zin heeft. Om zich toch goed te voelen gebruikt zij drugs, wat dan weer leidt tot: chemisch geluk.
‘We praten over jongeren, zelden mét hen’
Wat weten we als ouderen eigenlijk écht over deze generatie? Die vraag wil Sahar Meradji met Nachtkinderen proberen te beantwoorden, vertelt zij aan Metro. „We praten vaak over jongeren, maar zelden mét hen. Ik wil in Nachtkinderen hun wereld van binnenuit laten zien, zonder oordeel. Wat de jongeren pijn doet, de drugs, maar ook wat hen overeind houdt: vriendschappen, muziek, lachen, extase, verveling op een bankje. Het is geen statistisch rapport geworden, geen morele waarschuwing.”
Gaandeweg het draaien van de docu schrok ze wel even, geeft ze toe: „Ik dacht: dit weten we met z’n allen echt niet. De gemiddelde volwassene heeft geen idee hoeveel drugs er wordt gebruikt.”
Meradji had opvallend weinig moeite om de jeugd over drugs en hun leefwereld te laten praten. „Nee, heel veel jongeren wilden hun verhaal wel vertellen. Voor mij was het belangrijk dat zij daarvoor de juiste reden hadden. En hoe zat het met hun ouders, was er hulpverlening in het spel? Het moesten geen jongeren zijn die alleen maar ‘ah lachen…’ dachten. En ik wilde ook graag een ontwikkeling in hun personages laten zien.” Bij een aantal is dat goed gelukt, kan Metro alvast verklappen.
‘Drie filmpjes over drugs bekijken en je zit in een algoritme’
Meradji zag hoe de jongeren prestatiedruk, onzekerheid over zichzelf en de wereld en zaken als eetstoornissen, psychische problemen en gameverslavingen ontvluchten. En dat dat met drugs behoorlijk makkelijk gaat, dankzij sociale media: „Als je drie filmpjes op TikTok of Snapchat bekijkt die over drugs gaan, dan zit je al in het drugsalogritme.”
Wat de documaakster het meeste raakte, was hoe de jeugd antwoordt als ernaar hun toekomst wordt gevraagd. Meradji: „’Wát voor toekomst?’, zeggen ze dan terug. En: ‘Waar héb je het over?’ Als dat uit de mond van minderjarigen komt, dan word ik daar heel verdrietig van. Het zijn in de meeste gevallen ook jongeren die gewoon naar hun opleiding gaan, maar ze zijn teleurgesteld over hun leefwereld.”
De wereldleiders- en bewoners van straks
Als Meradji met Nachtkinderen één ding wil laten zien, dan is dat „inzicht in de levens van jongeren”. „Zonder oordeel, want dat zou nou net een reden voor hen zijn om niet te praten. We hebben het namelijk niet over feiten, maar over mensen. Dat inzicht is belangrijk, want het gaat wel over de wereldleiders en -bewoners van straks. Hoe ervaren zij het nu? Daar moet je open gesprekken over voeren met elkaar. Ik vind het mooi dat de kinderen zelf daarvoor de deur in Nachtkinderen al hebben opengezet. Wat er verder moet gebeuren? Dat is niet aan mij. Ik ben geen hulpverlener, ik ben niet de politiek. Maar door een documentaire kan ik wel de wereld van de jongeren laten zien en hopelijk kunnen we ze dan ook wat beter begrijpen.”
Nachtkinderen kun je nu in z’n geheel streamen op Videoland.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Jutta Leerdam maakt zomerhit Cheerio nog groter dan hij al is: ‘Maar het origineel is van mij’
- De Financiële fout van Ferry (39): ‘Ik liet mijn ouders tijdelijk bij mij wonen, maar betaal nu alle kosten’
- Voedselvergiftiging ligt in de zomer sneller op de loer: 4 regels die je veel leed kunnen besparen
- Wetenschappers ontdekken opvallend effect van cafeïne: geheugen herstelt deels na slaaptekort
- Studie bij mensen met obesitas: vasten verandert niet alleen gewicht, maar ook je brein
