Gen Z werkt volgens VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans te weinig. „Onverantwoord”, noemt hij dat. Terwijl Nederlanders toch echt hartstikke productief zijn. Bovendien hebben we die – zogenaamd luxe – ‘me-time’ hard nodig om te zorgen. Wil je dat we meer werken, maak dat dan lonend. En spreek geen schande over jongeren die gewoon slim hun rekensom hebben gemaakt.
Meer werken is helemaal niet beter. Noch voor mensen zelf, noch voor Nederland, vindt Eva Munnik in een voor Metro geschreven opinie.
Ruben Brekelmans en Chinese ‘werkmieren’
VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans zei gisteren tijdens de jaarlijkse Binnenhoflezing zich zorgen te maken over jongeren die drie of vier dagen per week willen werken. Fulltime moet weer de norm worden. Als lonkend perspectief schetst hij het leven van Chinese tech-werknemers; volgens hem buffelen die zes lange dagen per week door.
Chinese ‘werkmieren’ vormen een schril contrast met Nederlandse jongeren die na hun studie meteen parttime aan de slag gaan. „Daar redden we het dus niet mee”, concludeert Brekelmans. Hij is niet origineel in zijn commentaar. Elke generatie krijgt op enig moment van de vorige te horen dat ze er met de pet naar gooien. Maar volgens mij klopt er niets van.
Leestip: Eva Munnik over kritiek op bijles: ‘Het echte probleem zit in het Nederlandse onderwijs‘.
De cijfers liegen niet
De feiten laten namelijk zien dat de Nederlandse arbeidsparticipatie volgens Eurostat boven de 82 procent ligt, een van de hoogste van de Europese Unie. Ze laten ook zien dat we pas met pensioen gaan als we minstens 67 jaar oud zijn, waarmee we het langst doorwerken van Europa.
Wat we wel anders doen dan de rest van Europa, is vaak parttime werken. Maar juist omdat deeltijdwerk hier de norm is, doen meer mensen überhaupt mee op de arbeidsmarkt. In landen waar voltijd de standaard is, blijven meer mensen helemaal thuis.
Minder uren per persoon werken blijkt bovendien allerminst hetzelfde als minder inzet. Een Nederlandse werknemer produceert gemiddeld 94 dollar aan bbp per gewerkt uur, een van de hoogste cijfers ter wereld, aldus de OESO.
Er is voor jongeren meer in het leven
En werken jonge mensen echt zo weinig? Ik betwijfel het. Emeritus hoogleraar arbeidsverhoudingen Paul de Beer dook voor zijn boek Generatiestrijd in de cijfers over jongeren. In De Telegraaf vertelt hij dat veel klachten over Gen Z gebaseerd zijn op drijfzand. „De twintigers van nu zijn helemaal niet lui.” Want ze beginnen vaak al op de middelbare school met bijbaantjes en combineren hun studie vaker met werk dan voorgaande generaties deden. Bovendien wacht deze groep een pensioenleeftijd van 68 of 69 jaar.
Zelfs zonder die cijfers geef ik jongeren die vier dagen werken groot gelijk. Er is meer in het leven: tijd voor jezelf en een sociaal leven. Dat is helemaal geen luxe, vind ik. Al zou het een luxe zijn, dan is het een luxe die we ons in een welvaartsmaatschappij wel mogen gunnen. Een gezonde werk-privébalans is geen verwend gemekker van Gen Z, maar een groot goed.
Bovendien is het me-time noemen een platgeslagen onderschatting van waar onze vrije tijd allemaal naartoe gaat, zeker als we wat ouder worden. Denk bijvoorbeeld aan mantelzorg. Hoogleraar Ouderengeneeskunde Martin Smalbrugge van Amsterdam UMC constateert dat de ouderenzorg „aardig vastloopt” en bepleit een omslag: „We moeten van een verzorgingsmaatschappij naar een zelfzorgmaatschappij.”
Meer werken loont niet voor jongeren
Dus meer mantelzorg, geleverd door kinderen, buren en partners die toevallig ook nog een baan hebben. En o ja: of we ook even de gaten kunnen vullen van het slechte onderwijs. Uit het meest recente PISA-onderzoek blijkt deze week dat 39 procent van de Nederlandse 15-jarigen niet goed genoeg kan lezen en schrijven. De oplossing die experts aandragen: ouders moeten meer gaan voorlezen, het liefst dagelijks. En dan komt een politicus vertellen dat we ook meer moeten werken.
Wat jongeren nu echt zou helpen en de overheid laat liggen, is werken laten lonen. Voor veel werknemers levert een dag meer gaan werken amper iets op. Volgens PwC Nederland kan de zogeheten marginale druk – het deel van elke extra verdiende euro dat wegvloeit naar de fiscus of wegvalt aan toeslagen – oplopen tot 92 procent. Van elke extra verdiende euro houd je soms dus maar een schamele acht cent over.
Overheid kan beter iets doen aan het eigen systeem
Als Den Haag zich oprecht zorgen maakt over al die openstaande vacatures, kan ons landsbestuur dus beter iets doen aan zijn eigen systeem dat extra werken financieel oninteressant maakt. Plus investeren in zorg en onderwijs, zodat mensen die gaten niet zelf hoeven te dichten door te mantelzorgen en voor te lezen in hun kostbare vrije tijd.
Jongeren die parttime werken zijn niet lui. Ze zijn slim. Als Brekelmans wil dat Nederland „het redt”, dan begint dat niet met een preek over werkmoraal aan een generatie die het al druk genoeg heeft. Het begint met een overheid die meer werken mogelijk en aantrekkelijk maakt. Maar ook met oog voor het belang van vrije tijd. Want daar profiteren we allemaal van.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Eva Jinek wil heel graag van Roxy Dekker (21) weten: ‘Heb jij Van Gaal gevraagd het woord piemel te zeggen?’
- De Beleggingsrekening van Steven (32): ‘Maandelijks beleg ik zo’n 4750 euro’
- CBS: 56 uitkeringsontvangers per 100 werkenden, maar vooral deze groep is opvallend groot
- 65 procent werkt dinsdag op kantoor, slechts 19 procent op vrijdag: werkgevers willen af van deze dure gewoonte
- Belastingdruk flink gedaald, maar niet iedereen profiteert: deze huishoudens betalen het meest
