Vrouwen beste in multitasken? Onderzoek vindt opvallend verschil

Mannen en vrouwen zijn ongeveer even goed in multitasken, blijkt uit onderzoek van Brunel University. Eén verschil springt eruit: mannen negeerden tijdens drukte ruim twee keer zo vaak een vraag, wat een hardnekkig cliché kan verklaren.

Wanneer de mannen wél antwoord gaven, deden ze dat overigens net zo snel en even goed. Volgens de onderzoekers André J. Szameitat en Diana P. Szameitat van de Brunel University in Londen kan juist dat verschil mogelijk verklaren waarom het stereotype is ontstaan dat vrouwen betere multitaskers zijn.

Waarom ons brein bij multitasken voortdurend moet schakelen

Multitasken klinkt alsof ons brein verschillende ingewikkelde taken tegelijkertijd uitvoert, maar in werkelijkheid gebeurt dat meestal niet. Bij veel activiteiten schakelt onze aandacht razendsnel heen en weer. Iedere keer dat de aandacht van de ene naar de andere taak verschuift, kost dat een beetje tijd en mentale capaciteit.

Daarom kunnen mensen tijdens het multitasken trager worden of meer fouten maken, vooral wanneer twee taken een beroep doen op dezelfde mentale vaardigheden. Een gesprek voeren tijdens een wandeling lukt bijvoorbeeld meestal prima, maar een ingewikkeld bericht lezen terwijl je tegelijkertijd ook moet luisteren naar iemand die je iets belangrijks vertelt, is een stuk lastiger.

Toch hebben veel mensen het gevoel dat ze prima kunnen multitasken. Het kan zelfs prettig voelen, bijvoorbeeld omdat werkzaamheden daardoor sneller lijken te gaan of minder saai worden. De onderzoekers wilden weten of mannen en vrouwen werkelijk verschillen in die vaardigheid.

Experiment met 78 deelnemers combineert koken, kijken, schrijven en praten

Voor het eerste experiment werden 78 mensen onderzocht: 37 vrouwen en 41 mannen, met een gemiddelde leeftijd van zo’n 24 jaar. Zij kregen een complexe opdracht waarbij vijf verschillende taken door elkaar heen liepen.

De belangrijkste opdracht was een nagebootste kooktaak. De deelnemers moesten aan de hand van een recept met namaakkeukengerei en ingrediënten een gerecht bereiden. Ondertussen ging op bepaalde momenten een kookwekker af. Zodra die klonk, moesten ze hun kookwerk onderbreken en tijdelijk twee opdrachten met pen en papier uitvoeren. Daar bleef het niet bij. Terwijl ze daarmee bezig waren, moesten ze ook een beeldscherm in de gaten houden waarop woorden tegen verschillende gekleurde achtergronden verschenen. Zodra bepaalde doelwoorden voorbijkwamen, moesten ze die onthouden en aan een andere tafel opschrijven.

Ondertussen werden via luidsprekers vragen afgespeeld waarop de deelnemers mondeling moesten reageren. Kortom: koken, schakelen tussen opdrachten, een scherm observeren, informatie noteren én tegelijkertijd een gesprek voeren.

Bij 4 van de 5 taken presteren mannen en vrouwen vrijwel hetzelfde

Wie verwacht dat een van beide groepen op alle onderdelen duidelijk beter zou presteren, komt bedrogen uit. Bij vier van de vijf taken vonden de onderzoekers geen wezenlijke verschillen tussen mannen en vrouwen.

Het opvallende verschil ontstond pas bij het gesprek. Tijdens het experiment kregen de deelnemers 28 vragen voorgelegd. Vrouwen beantwoordden daarvan gemiddeld 25, terwijl mannen gemiddeld op 20 vragen reageerden. Mannen negeerden tijdens het multitasken dus veel vaker een vraag.

Maar er gebeurde nog iets interessants. Zodra mannen wél besloten te antwoorden, bleken hun reacties niet slechter. Zowel de snelheid waarmee ze antwoordden als de kwaliteit van hun antwoorden verschilden niet duidelijk van die van vrouwen. Het onderzoek wijst er dus niet op dat mannen tijdens het multitasken minder goed kúnnen praten, maar vooral dat ze het minder vaak doen.

Waarom lijken vrouwen dan betere multitaskers?

Dat verschil kan volgens de onderzoekers belangrijk zijn voor het bekende stereotype. Multitasken in het dagelijks leven bestaat immers niet alleen uit allerlei stille cognitieve opdrachten. Vaak wordt van iemand verwacht dat hij of zij ondertussen ook sociaal blijft reageren.

Denk aan koken terwijl je partner iets vertelt, werken terwijl een collega vragen stelt of thuis meerdere dingen regelen terwijl iemand een gesprek met je probeert te voeren. Iemand die tijdens zulke momenten blijft antwoorden, kan voor de buitenwereld sneller overkomen als een goede multitasker.

160 proefpersonen zien vrouwen als betere multitaskers

Om te onderzoeken of dat inderdaad zo werkt, voerden de wetenschappers nog een tweede experiment uit. Daarvoor werden 160 nieuwe deelnemers geworven. Zij hoefden zelf niet te multitasken, maar kregen korte videofragmenten te zien van deelnemers uit het eerste experiment. Vervolgens moesten ze beoordelen hoe goed die personen hun taken uitvoerden. De vrouwen werden daarbij gemiddeld beoordeeld als mensen die meer controle hadden over de situatie, beter presteerden en minder gestrest waren.

Volgens de onderzoekers kan ook dat beeld sterk zijn beïnvloed door het verschil in praten. Omdat vrouwen tijdens de opdrachten vaker op de vragen reageerden, konden zij voor buitenstaanders gemakkelijker de indruk wekken dat ze alles tegelijkertijd onder controle hadden.

Waarom dit onderzoek niet bewijst dat vrouwen beter kunnen multitasken

Wie dacht dat met dit onderzoek direct is bewezen dat vrouwen simpelweg beter kunnen praten tijdens het multitasken, komt van een koude kermis thuis. De opzet van het experiment bevat namelijk een belangrijke beperking. De onderzoekers hadden vooraf duidelijk gemaakt dat de kookopdracht de hoofdtaak was. Daardoor kunnen de deelnemers de vragen die tussendoor werden gesteld als minder belangrijk hebben beschouwd. Het is mogelijk dat mannen er vaker voor kozen om die minder belangrijke taak te laten vallen om zich op de andere opdrachten te concentreren.

Wat de studie wél laat zien, is dat het bekende cliché waarschijnlijk te simpel is. Bij vier van de vijf onderzochte taken presteerden mannen en vrouwen ongeveer hetzelfde. Van een algemeen vrouwelijk ‘multitasktalent’ was dus geen sprake. Het opvallende verschil zat ergens anders: wanneer er tijdens alle drukte ook nog een gesprek gevoerd moest worden, bleven vrouwen aanzienlijk vaker antwoorden dan mannen. En juist dat alledaagse verschil zou weleens kunnen verklaren waarom we al zo lang denken dat vrouwen beter zijn in multitasken.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties