‘Er zijn geen wetten of regels’

Het is begin volgende maand zestien jaar geleden dat acteur Antonie Kamerling (44) overleed. Zijn vrouw Isa Hoes en zoon Merlijn Kamerling (11 toen) brachten het twaalf jaar later op om een indrukwekkend en troostrijk boek te schrijven: Je bent niet alleen. Zij hebben extra hoofdstukken aan hun werk toegevoegd. Metro sprak met de twee, zo richting de altijd lastige dag, die 6e oktober van Antonie.

Het gesprek vindt plaats als Isa Hoes en Merlijn Kamerling samen in de auto zitten.

Herkenning, troost en praktische handvatten bij rouw

Je bent niet alleen ging en gaat ten eerste over rouw en verlies aan de hand van het overlijden van Antonie Kamerling en andere bekende Nederlanders en hun nabestaanden. Het boek biedt herkenning, troost en praktische handvatten. De boodschap is ook nu, in 2026: er is geen juiste of verkeerde manier van rouwen en niemand staat er alleen voor (of hoeft dat te staan).

Isa Hoes en Merlijn voegen 3 nieuwe verhalen over rouw toe

De nieuwe hoofdstukken in Je bent niet alleen zijn opgetekend aan inspannende en indrukwekkende gesprekken die Isa Hoes en Merlijn Kamerling hadden met drie personen. Actrice en zangeres Coosje Smid vertelt hoe zij omgaat met de ziekte van Parkinson van haar vader Ernst-Daniël. Ook vertelt zij over het verlies van haar moeder, die nog maar 47 jaar was toen zij overleed en waar ze heel close mee was. Het gaat hierbij om vroegtijdige rouw vanwege het zien van de aftakeling van de zanger.

De tweede is Jade Kops. Zij leed aan kanker en stierf op 24 april 2026 op 19-jarige leeftijd. Heel Nederland leefde met de jonge, zeer openhartige influencer en schrijfster van het boek Voor altijd jong mee. Jade ontving op 17-jarige leeftijd al een koninklijke onderscheiding.

Jeroen van Veen is de vader van Kasper, die door een hersentumor maar 4 jaar mocht worden. Van Veen maakte indruk door voor het Prinses Máxima Centrum al 2 miljoen euro op te halen door extreme afstanden te lopen (hij vertelde over Kasper bij Humberto). De vader noemt zichzelf ‘de huilende hardloper’ en ook hij schreef een boek, Kasper: achtbaan op losse schroeven. Stomtoevallig bleek hij op slechts 1 kilometer afstand van Isa en Merlijn te wonen.

Je bent niet alleen is ook aansprekend voor een nieuwe generatie

‘Autobellen’ met Isa Hoes en Merlijn Kamerling levert een mooi moeder- en zoonmoment op. Wie heeft er nou eigenlijk meer verstand van techniek en de speaker in contact brengen met de Metro-meneer? Beiden winnen, vinden ze zelf. Het is een discussie van alle tijden, net als dat rouwen om een geliefde van alle tijden is en iets van ons allemaal.

„Helaas maakt iedereen dit soort dingen in z’n omgeving mee”, zegt Merlijn. „We vroegen ons af: kunnen we Je bent niet alleen misschien wat tijdlozer maken? De uitgever vond een herdruk met nieuwe hoofdstukken een goed idee.” Isa: „We hadden op dat moment al contact met de mensen die aan het boek zijn toegevoegd, met Jade bijvoorbeeld via Instagram.”

Merlijn: „Jade was heel erg van deze tijd, zij nam de mensen tijdens haar ziekte mee via social media. Dat zat nog helemaal niet in Je bent niet alleen. De helft van mijn generatie kende de mensen die in de eerste versie stonden waarschijnlijk niet en we wilden een zo groot mogelijke groep aanspreken.” Isa: „Een beetje zoals met mij? Dat sommigen denken: wie is dat ook alweer?” Merlijn, behoorlijk gretig: „Ja! Haha.”

‘Weer dat thema, ik was er wel klaar mee’

Merlijn vond het schrijven van een boek met zijn moeder meteen iets van: ‘Dat gaan we doen’. Een nieuwe versie maken zag hij ook zitten, omdat hij in een totaal andere fase van zijn leven zit. Isa Hoes had aanvankelijk zo haar twijfels. „Ik had er eerlijk gezegd helemaal geen zin in. Weer dat thema, ik was er wel klaar mee. Ik ben echter ook snel over te halen als me wordt gezegd dat ik er andere mensen mee help. En samen met mijn kinderen iets doen, wil ik altijd. Al helemaal bij het schrijven van de nieuwe verhalen. Ik ben nu alleen, want Merlijn en Vlinder zijn het huis uit. Dus alles wat ik met ze kan doen, is leuk.”

De afgelopen jaren hebben Isa en Merlijn veel dankbare reacties gekregen op de verhalen en praktische tips over rouw die zij in Je bent niet alleen opnamen. Merlijn: „Het laat zien dat mensen er, op wat voor manier dan ook, op zaten te wachten.” Isa: „Je verliest anderen in je leven. Ouders, opa, oma, broer, zus, vrienden. Sommigen gaan daar gemakkelijker mee om dan anderen. Die laatste groep heeft veel steun aan verhalen van iemand anders, dus dat is fijn.”

Rouw is nooit klaar, je draagt het bij je

Bij het schrijven van de eerste versie kwam bij Isa het gevoel van zelf rouwen veel meer naar boven dan zij had verwacht. „Ik kwam erachter dat het er blijkbaar altijd is. Nu neem ik het ‘gewoon’ mee. Het is nooit klaar, maar het hoeft niet meer zo intens of overweldigend te zijn. Ik draag het bij me.” Merlijn vond de nieuwe verhalen behoorlijk heftig om aan te horen. „Eenmaal thuis keerde ik echter niet meer terug naar mijn eigen verdriet.”

Heftig en indrukwekkend was bijvoorbeeld het verhaal van de eerdergenoemde Jeroen van Veen, over zijn overleden zoontje en wat er daarna allemaal gebeurde. Isa en Merlijn spraken hem in zijn keuken, of ‘de chemofabriek’, zoals Van Veen die plek zelf noemde. Konden moeder en zoon op hun beurt nog wat van deze vader over rouw leren?

„Hij is zó positief”, zegt Isa. „Dat is natuurlijk heel knap. ‘Je kunt van iedere dag iets moois maken’, zei Jeroen. En dat hij zich daar heel bewust van is door wat er is gebeurd met Kasper.”

Jade Kops was dankbaar voor alles wat zij wel had

Merlijn: „Jeroen draait alles om en is dankbaar voor alles wat hij wel heeft. Dat is een soort van, hoe zal ik het zeggen, vanuit intuïtie iets heftigs kunnen omdraaien tot iets positiefs. Jade had dat ook heel erg: dankbaarheid voor alles wat ze wel had, van elke dag iets maken en je toch steeds ergens op verheugen.” Isa: „Wat zij beiden ook hebben, is vragen hoe het met jou is. Ik dacht dan: ‘Volgens mij ga jij dood, laten we het vooral over jou hebben’.”

Het laat maar weer zien dat we alles maar voor lief nemen als je gezond bent, zien de twee schrijvers. Isa: „Het is ook logisch hoor, omdat de dood dan niet speelt in je leven. Maar ik vond dat mooi bij Jeroen en Jade. Dat zij laten zien van: ‘Besef wel, jij kunt elke dag gewoon de deur uit lopen en mag je werk doen’. Wij kunnen vooruitkijken en het over onze toekomst hebben. Als we lopen te klagen, waar hebben we het dan eigenlijk over?”

Isa geeft toe dat ze opzag tegen het gesprek met Jade Kops. „Ik wilde daar niet in tranen uitbarsten, omdat ik zelf moeder ben en de dood van een kind het allerergste vind. Door haar slechte gezondheid moest Jade een aantal keer afzeggen. Ik zei dan: ‘Lieverd, ga dingen doen die je leuk vindt in de tijd die je nog hebt’. ‘Maar ik wil zo graag met jullie praten’, kregen we dan te horen. Ik vond het spannend en wilde haar heel graag recht doen.” Merlijn: „Ik vind het ook moeilijk. Zo jong, zo treurig.”

Iets doen is belangrijk bij rouw, sowieso beter dan negeren

‘Kleine dingetjes’ doen voor mensen die rouwen, komt in Je bent niet alleen naar voren als iets wat een van de belangrijkste dingen kan zijn. Na de dood van hun vader Antonie nam een buurman Merlijn en Vlinder – terwijl het thuis een komen en gaan van mensen was – mee om ontspannen te gaan bowlen. Merlijn: „Of het het allerbelangrijkst is, weet ik niet, maar het kan een fijn gevoel geven voor iemand die eigenlijk niet weet wat hij voor anderen die rouwen moet doen. Dan kan aan een kind vragen of hij wil bowlen iets kleins zijn, maar toch heel waardevol.”

Isa: „Er was ook een zwager die kwam koken. Hij kon niets verder, hij was er zo kapot van. Ieder zijn ding. Zelf heb ik laatst bij een ander wat maaltijden langsgebracht, dan hoefde zij daar niet over na te denken. Het kan van alles zijn.”

Daartegenover staat negeren, iets wat je volgens Isa en Merlijn beter niet kunt doen. Merlijn: „Jade vond dat ook heel moeilijk. ‘Ik weet niet wat ik moet doen, dus ik doe maar alsof het er niet is’.” Isa: „Als mensen ons vragen wat je bij mensen die rouwen niét moet doen, is dat het denk ik. Negeren. Ik denk dat iedereen wel gezien wil worden bij wat er speelt in zijn leven.”

Hadden Isa en Merlijn iets aan hun eigen boek gehad?

Hadden Isa en Merlijn hun eigen boek zelf willen hebben in 2010, voor hun rouw, omdat Antonie Kamerling was overleden? Isa moet even nadenken: „Ik ben een beetje een aparte, ik moet altijd alles alleen en op mijn manier doen. Even denken… Als ik het boek gekregen had, dan was ik het wel gaan lezen, denk ik. Uiteindelijk dan toch wel, want ik heb de dingen ook stap voor stap gedaan. Ik moet zeggen dat er in die tijd wel boeken over rouw waren, maar ik vond het een beetje droge kost. Er zijn geen wetten of regels bij rouwen, was het maar zo. Ik kreeg vaak de vraag ‘of ik al heel erg kwaad was geweest’. ‘Oh God nee, heb ik een fase gemist?’, dacht ik dan.”

Merlijn antwoordt eerst nuchter op de vraag of hij zijn eigen boek in 2010 goed had kunnen gebruiken: „Nee, ik was 11. Ik las geen boeken.” Dan verduidelijkt hij: „Het is waarschijnlijk de slechtste marketing die er bestaat, maar voor mij had het helemaal niets uitgemaakt. Ik was niet te bereiken en stond nergens voor open. Een van de mooiste dingen die ik na Je bent niet alleen meemaakte, is dat er ouders naar me toekwamen die zeiden dat zij hun kinderen beter begrijpen door wat ik in het boek had verteld. Als we het zo draaien, dan had mijn moeder mij in die tijd, als zij Je bent niet alleen had gelezen, misschien ook wat beter begrepen.”

Merlijn Kamerling deed het zelf verkeerd

Is de beste conclusie van het boek dat niemand het fout kan doen als het om rouwen gaat? Isa: „Sowieso. En misschien kun je door het lezen van het boek dan iets ontspannen. Of wellicht kun je wat tips & tricks vinden waar jij wat aan hebt.” Merlijn: „Je kunt het niet verkeerd doen, maar je moet wel iéts doen. Wat dat betreft heb ik het destijds zelf verkeerd gedaan, door het verdriet weg te stoppen.” Isa als moeder tegen zoon: „Oké, maar dan ga ik toch zeggen: je kon het op dat moment gewoon niet aan.”

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Reacties