Psychische aandoeningen lijken hardnekkiger te worden. Nieuw Nederlands NEMESIS-onderzoek laat zien dat 57,9 procent van de mensen met een aandoening binnen drie jaar opnieuw of nog steeds psychische problemen heeft, tegenover 42,7 procent ruim tien jaar eerder.
Sneller bij nieuws dat ertoe doetStel Metro in als voorkeursbron en je vindt ons nieuws altijd terug in Google.
Instellen →
De onderzoekers vergeleken twee groepen Nederlandse volwassenen uit verschillende perioden. De eerste groep werd tussen 2007 en 2009 onderzocht en ongeveer drie jaar gevolgd. De tweede groep werd tussen 2019 en 2022 onderzocht, eveneens met een vervolgperiode van ongeveer drie jaar. In beide groepen werd met gestructureerde diagnostische interviews gekeken naar angststoornissen, stemmingsstoornissen en stoornissen in middelengebruik.
Psychische aandoening bij bijna 6 op de 10 binnen drie jaar opnieuw aanwezig
Het verschil tussen beide perioden is aanzienlijk. Van de mensen die in de oudere onderzoeksgroep bij aanvang een psychische aandoening hadden, had 42,7 procent tijdens de daaropvolgende drie jaar opnieuw of nog steeds een psychische aandoening. In de recentere groep ging het om 57,9 procent.
Dat betekent niet dat deze mensen drie jaar lang onafgebroken klachten of dezelfde diagnose hadden. De onderzoekers spreken van ‘persistentie’ wanneer iemand op enig moment tijdens de vervolgperiode een psychische aandoening had. Iemand kan tussendoor hersteld zijn of bijvoorbeeld van een depressie naar een angststoornis zijn gegaan.
Dat onderscheid is belangrijk. Het onderzoek laat dus niet zien dat bijna zes op de tien mensen drie jaar lang continu psychisch ziek waren, maar wel dat psychische aandoeningen in de recentere groep vaker gedurende de vervolgperiode aanwezig waren.
Angststoornissen: persistentie stijgt van 24,4 naar 40,1 procent
De onderzoekers bekeken ook of dezelfde specifieke soort aandoening gedurende de onderzoeksperiode bleef voorkomen.
Bij angststoornissen nam die zogeheten nauwe persistentie toe van 24,4 naar 40,1 procent. Voor stemmingsstoornissen, waaronder depressie valt, ging het percentage van 33,5 naar 48,8 procent. Bij stoornissen in middelengebruik steeg het van 33,7 naar 45,5 procent.
Keken de wetenschappers breder, dus niet alleen naar dezelfde diagnose, maar naar het voorkomen van welke onderzochte psychische aandoening dan ook, dan lagen de percentages hoger.
Dat is bijvoorbeeld te zien bij mensen met een angststoornis in de recentere groep. Na drie jaar had 41,6 procent opnieuw of nog steeds een angststoornis. Maar 57,1 procent had tijdens de vervolgperiode een van de onderzochte psychische aandoeningen. Dat kon dus ook een stemmingsstoornis of probleem met middelengebruik zijn.
Jongeren en stedelingen hebben vaker aanhoudende of terugkerende psychische aandoeningen
De onderzoekers zochten daarnaast naar kenmerken die samenhangen met een grotere kans dat psychische aandoeningen aanhouden of terugkeren. Na rekening te hebben gehouden met verschillende demografische en leefstijlfactoren kwamen enkele groepen naar voren.
Jongere volwassenen en mensen die in een stedelijke omgeving woonden, hadden vaker te maken met persistentie. Hetzelfde gold voor mensen die een jeugdtrauma hadden meegemaakt en mensen die bijna dagelijks drugs gebruikten.
Opvallend is dat de sterkte van deze verbanden tussen de twee onderzochte perioden weinig veranderde. Volgens de onderzoekers kan de toename van deze bekende risicofactoren daarom niet simpelweg verklaren waarom psychische aandoeningen in de recentere groep vaker bleven bestaan.
Waarom psychische aandoeningen vaker aanhouden of terugkeren, weten onderzoekers nog niet
Het onderzoek geeft geen antwoord op de vraag waarom de persistentie is toegenomen. Eerder Nederlands onderzoek liet al zien dat angst-, stemmings- en middelenstoornissen tussen 2007 en 2022 vaker voorkwamen. Een toename van het aantal mensen dat voor het eerst zo’n aandoening ontwikkelt, bleek niet de volledige verklaring.
De nieuwe studie voegt daar een mogelijke andere factor aan toe: psychische aandoeningen lijken in de recentere periode vaker aan te houden, terug te keren of over te gaan in een andere psychische aandoening.
De onderzoekers benadrukken dat meer onderzoek nodig is naar de oorzaken. Daarbij kunnen onder meer maatschappelijke, omgevings- en zorggerelateerde factoren worden onderzocht.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
