De zoektocht naar een betrouwbare mannenpil leek jarenlang een doodlopende weg. Pogingen om de mannelijke vruchtbaarheid te remmen met een anticonceptiepil liepen vaak spaak door vervelende bijwerkingen: minder zin in seks, minder spiermassa of andere hormonale schommelingen.
De vrouwenpil bestaat al ruim zestig jaar, maar een echt mannelijk alternatief bleef steeds uit door hormonale bijwerkingen waar mannen hun neus voor ophaalden. Bijwerkingen waar vrouwen bij bijna elke vorm van anticonceptie mee te maken krijgen. Nu lijkt er eindelijk een veelbelovende nieuwe route te zijn ingeslagen door de University of Washington School of Medicine die al meer dan twintig jaar aan andere hormonale anticonceptiemiddelen voor mannen werkt. Zij ontwikkelden een veilige mannenpil zonder hormonen.
Waarom het bij mannen zo lastig is
Een anticonceptiepil voor vrouwen voorkomt één eisprong per maand. Andere methodes pakken het weer anders aan. Een spiraaltje maakt de baarmoeder ongeschikt voor innesteling of voorkomt dat zaadcellen hun doel bereiken. De hormoonspiraal, volgens veel vrouwen erg pijnlijk om te laten plaatsen, doet dat met kleine hoeveelheden progestageen, terwijl de koperspiraal het sperma juist minder beweeglijk maakt zonder hormonen. En zo zijn er nog veel andere manieren die met hormonen ingrijpen in de natuurlijke cyclus van een vrouw.
Bij mannen moeten dagelijks miljoenen zaadcellen worden stilgelegd. Dat maakt het technisch veel ingewikkelder. Pogingen met hormonale mannenpillen werkten wel, maar kwamen met bijwerkingen als stemmingswisselingen en minder zin in seks. Die klachten werden massaal afgewezen, terwijl vrouwen zich daar al decennialang doorheen worstelen en daardoor ook steeds vaker stoppen met anticonceptie.
Eerdere onderzoeken
Een eerdere studie onderzocht de werking van een injecteerbare hormonale mannenpil, bestaande uit testosterone undecanoate en norethisterone enanthaat. De behandeling bleek voor bijna 96 procent effectief in het onderdrukken van zaadproductie bij 320 mannen. Slechts vier zwangerschappen vonden plaats tijdens de werkzaamheidsfase. Een veelbelovend eerste resultaat.
Toch stopte het onderzoek vanwege de bijwerkingen, waaronder acné, pijn of ontsteking bij de injectieplaats, stemmingswisselingen, libidoveranderingen en spierpijn.
Verschil in bijwerkingen
Wat bij de mannenpil tot nu toe als dealbreaker werd gezien, is voor veel vrouwen dus al jaren dagelijkse kost. De pil kan allerlei bijwerkingen veroorzaken: hoofdpijn, stemmingswisselingen, libidoverlies, gewichtstoename, misselijkheid en zelfs verhoogd risico op trombose. Sommige vrouwen ervaren ook depressieve klachten of een verandering in huid en haar. En dat terwijl ze de pil vaak jarenlang slikken.
Toch werd die lijst aan ongemakken lang gezien als „erbij horend”. In het verleden zijn mannenstudies vaker stilgelegd bij bijwerkingen als stemmingswisselingen of libidoverlies. Dat scheve speelveld begint steeds meer te wringen. Waarom wordt van vrouwen wel verwacht dat ze alles slikken, letterlijk en figuurlijk, en haken mannen sneller af?
Nieuwe mannenpil, nieuwe aanpak
De nieuwe mannenpil, voorlopig YCT-529 genoemd, pakt het anders aan. Geen hormonen dus, maar een stofje dat de productie van zaadcellen tijdelijk onderdrukt. En dat zonder in te grijpen op het testosterongehalte. De eerste resultaten zijn hoopgevend: in proeven met muizen was de werking 99 procent effectief en keerde de vruchtbaarheid na een paar weken weer terug.
Inmiddels is de pil getest op een kleine groep mannen. De proefpersonen slikten de pil dagelijks, allemaal met een eerdere vasectomie om risico’s te beperken. Tijdens het onderzoek werden geen bijwerkingen gemeld. Geen spierverlies, geen stemmingsproblemen, geen dip in libido. Volgens de onderzoekers is dat een belangrijke stap in de goede richting.
Wanneer ligt de mannenpil in de schappen?
Dat gaat nog even duren. De eerste studie was vooral gericht op veiligheid en bijwerkingen, niet op effectiviteit bij mensen. Grotere onderzoeken moeten uitwijzen of de pil ook in de praktijk zwangerschap voorkomt. Maar het begin is er. Een anticonceptiemiddel voor mannen zonder hormonen én zonder bijwerkingen zou een revolutie betekenen, zowel medisch als maatschappelijk.
Tot nu toe lag de verantwoordelijkheid voor anticonceptie vooral bij vrouwen. Met deze nieuwe ontwikkeling komt een eerlijkere verdeling eindelijk dichterbij. Wie weet kan anticonceptie straks een gedeelde verantwoordelijkheid worden, zonder dat één van de twee er de volle lasten van draagt.
Prikangst? In de toekomst krijg je je griepprik misschien via een flosdraadje
Zit er echt plastic in kauwgom en is dat gevaarlijk?
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
