Een week voor de verkiezingen ligt het vertrouwen van Nederlanders in de politiek op een historisch dieptepunt. Twee op de vijf Nederlanders (39 procent) zeggen geen vertrouwen meer te hebben in de politiek, en driekwart (75 procent) geeft aan dat hun vertrouwen in de overheid het afgelopen jaar is afgenomen.
Dat blijkt uit het onderzoeksrapport Know your people: The Netherlands Q3 2025 van Norstat. Volgens Kjell Massen, directeur van Norstat Nederland, is dat een duidelijk signaal. „De kloof tussen politiek en burger wordt steeds groter, juist op het moment dat Nederlanders opnieuw naar de stembus gaan. Het herstel van vertrouwen zou een van de belangrijkste prioriteiten moeten zijn voor het volgende kabinet.”
Nederland in Europees perspectief
Vlak voor de verkiezingen zijn er nog steeds veel zwevende kiezers. Nederland is niet het enige land waar het politieke vertrouwen onder druk staat, maar binnen Noordwest-Europa is de situatie opvallend slecht. In Italië zegt 60 procent van de bevolking geen vertrouwen te hebben in de politiek, in het Verenigd Koninkrijk 49 procent en in Duitsland 42 procent.
In Scandinavië ligt dat percentage beduidend lager: het gaat om 15 procent in Denemarken, 19 procent in Noorwegen en 17 procent in Zweden. Volgens Norstat hangt dit verschil samen met meer transparant en stabiel bestuur in die landen.
Het lage vertrouwen gaat samen met een gevoel van pessimisme. De helft van de Nederlanders vindt dat ons land de verkeerde kant opgaat, terwijl bijna driekwart (74 procent) zegt zich in hoge mate zorgen te maken over de ontwikkelingen in Nederland. Slechts 2 procent is positief over de koers van Nederland.
Grootste zorgen: inflatie, migratie en internationale conflicten
De grootste zorgen liggen bij inflatie, migratie en internationale conflicten: thema’s die ook de verkiezingscampagnes domineren. De inflatie ligt in Nederland ook bijzonder hoog ten opzichte van andere Europese landen. Onlangs noemde de president van De Nederlandse Bank de inflatie in Nederland zelfs ‘hardnekkig hoog’. Daarnaast maakt een groot deel van de bevolking zich zorgen over criminaliteit en klimaatverandering, al worden deze minder vaak genoemd als belangrijkste probleem.
Veel Nederlanders zeggen minder vertrouwen te hebben in de overheid, de economie én Europese samenwerking. Dat vertaalt zich in een voorzichtiger houding: mensen stellen aankopen uit, letten scherper op hun uitgaven en kiezen vaker voor goedkopere merken.
Ook het vertrouwen in de Europese Unie is laag
Het vertrouwen in instituties als de Europese Unie is ook laag, zo blijkt uit het onderzoek. Ongeveer vier op de tien Nederlanders hebben weinig vertrouwen dat de EU grote uitdagingen zoals veiligheid, immigratie en klimaat goed aanpakt.
Opmerkelijk is dat ondanks de maatschappelijke onvrede, Nederlanders overwegend tevreden blijven over hun persoonlijke leven. Volgens het Norstat-rapport beoordeelt 72 procent de kwaliteit van leven als goed of zeer goed, en zegt 83 procent zich op zijn minst enigszins gelukkig te voelen. Gezondheid, familie en persoonlijke vrijheid blijven de waarden waar Nederlanders zich het sterkst aan vasthouden.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
