De eerste exitpoll van Ipsos I&O laat stevige verschuivingen zien in de Tweede Kamer. Meerdere partijen leveren fors in. Nieuwkomer NSC, opgericht door Pieter Omtzigt, lijkt ondanks een last-minute charmeoffensief zelfs helemaal te verdwijnen.
De avond begint met spanning en verwachting, maar al snel wordt duidelijk dat niet iedereen reden heeft om te juichen. Waar sommige partijen winst boeken, horen anderen bij de verliezers van deze verkiezingen. Volgens de exitpoll lijkt een aantal gevestigde namen en nieuwkomers hard te worden getroffen.
Geschokte reacties bij GroenLinks-PvdA op verlies van 5 zetels
GroenLinks-PvdA verliest 5 zetels en komt uit op 20. In de zaal slaat de sfeer om van opgelucht naar bedompt wanneer de cijfers op het scherm verschijnen. Lijsttrekker Frans Timmermans stond wekenlang stabiel in de peilingen, tussen 23 en 26 zetels, maar ziet die steun niet terug in de eerste uitslag. Hij heeft besloten af te treden.
Exitpoll: D66 maakt klapper met 27 zetels, dreun voor GL/PvdA
De partij voerde campagne met wonen als speerpunt en wilde dat woningcorporaties meer gaan bouwen. Later kwam zorg erbij als centraal thema. GroenLinks-PvdA is bovendien de enige partij die in haar doorrekening geen bezuinigingen op zorg heeft opgenomen.
Timmermans zette zichzelf stevig neer in de debatten, maar kreeg kritiek op de defensieplannen van zijn partij. Waar de meeste partijen streven naar de NAVO-norm van 3,5 procent van het bbp, schuift GroenLinks-PvdA een deel van de kosten door naar een volgend kabinet. De lijsttrekker kwam ook persoonlijk in het nieuws na intimidatie in een Amsterdams café en vanwege AI-plaatjes van PVV’ers, waarvoor Geert Wilders later excuses aanbood.
Frans Timmermans treedt af als partijleider GroenLinks-PvdA
NSC zakt van 20 naar 0 zetels
De grootste slachting van de avond komt is die van NSC. De partij van Pieter Omtzigt, die in 2023 nog stormachtig de Kamer binnenkwam met 20 zetels, lijkt volgens de exitpoll helemaal te verdwijnen. Het is een ongekend verlies voor een partij die lange tijd als nieuwe sleutelspeler in de politiek werd gezien.
Lijsttrekker Eddy van Hijum blijft ondanks een waarschijnlijk verlies van alle zetels in de Tweede Kamer verbonden aan Nieuw Sociaal Contract. Dat zei hij in reactie op de exitpolls.
De 53-jarige lijsttrekker wil ondanks de grote teleurstelling strijdbaar blijven voor de partij, die in 2023 werd opgericht door Pieter Omtzigt. „We zijn schatplichtig aan Omtzigt. Deze beweging heeft duizenden leden. We gaan meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. We zullen doorzetten”, zei Van Hijum woensdag tijdens de uitslagenavond van NSC in Amersfoort.
Ontzetting bij aanhang SP na zetelverlies
Ook de SP hoort bij de verliezers. De partij komt volgens de exitpoll uit op 3 zetels, een verlies van 2 ten opzichte van de vorige verkiezingen. In de zaal is de teleurstelling groot. Aanhangers hadden gehoopt op herstel. De socialisten zien hun vaste achterban verder slinken, ondanks een campagne die volledig draaide om koopkracht en bestaanszekerheid.
SP-lijsttrekker Jimmy Dijk ziet ondanks het verlies van twee zetels in de exitpoll „voldoende aanknopingspunten om verder te bouwen”.
„De uitslag is een klap en dat doet zeer,” erkende Dijk. „Maar met drie Kamerleden kunnen we nog steeds de grootste problemen van mensen agenderen.” Zijn woorden werden met luid applaus en “Jimmy, Jimmy”-gezang ontvangen. Een verklaring voor het verlies heeft hij niet. „Als ik die had, had ik een andere campagne gevoerd,” zei Dijk tegen het ANP. „Het land maakt opnieuw een ruk naar rechts, en dat baart mij zorgen.”
Kleine partijen en verrassingen
50PLUS keert na afwezigheid terug in de Tweede Kamer met 2 zetels. De partij profiteert vermoedelijk van ontevreden oudere kiezers die zich niet gehoord voelen door de grotere partijen. De ChristenUnie verliest 1 zetel en komt uit op 2. De SGP blijft stabiel op 3, net als DENK en de Partij voor de Dieren. Volt halveert en houdt nog maar 1 zetel over.
Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.
