Het Commissariaat voor de Media waarschuwt vandaag dat sociale mediafeeds invloed hebben op wat Nederlanders zien, geloven en delen. Volgens het nieuwe rapport kunnen algoritmes desinformatie, polarisatie en extreme content versterken.
Tegelijkertijd stelt de toezichthouder dat verbetering wel degelijk mogelijk is. Met gerichter beleid, strengere regels en beter toezicht kunnen sociale mediaplatforms volgens het rapport worden gestuurd richting ‘democratisch gezondere’ aanbevelingssystemen.
Gevaren van social media
Voorzitter van het Commissariaat voor de Media Amma Asante wijst erop dat steeds meer mensen hun nieuws via sociale media en AI-diensten volgen. Platformbedrijven met algoritmes bepalen zo welke informatie zichtbaar wordt.
Daardoor komt betrouwbaar en onafhankelijk nieuws volgens Asante onder druk te staan. Als mensen minder toegang hebben tot goede informatie, kan dat gevolgen hebben voor het functioneren van de democratie. Het Commissariaat noemt aanbevelingsalgoritmes van sociale media daarom een belangrijk risico dat nauwlettend gevolgd moet worden.
Social media op een gezondere manier
Volgens het rapport is er een aantal dingen wat betreft social media waar je op moet letten. Zo zijn sociale mediafeeds handig, maar hebben ze ook grote invloed op wat mensen zien, lezen en uiteindelijk denken. De algoritmes achter die feeds bepalen bijvoorbeeld welke berichten zichtbaar worden, bijvoorbeeld via shadowbanning: dan worden posts of accounts wel geplaatst, maar zien veel minder mensen ze zonder dat ze daar duidelijk over worden geïnformeerd.
Ook hebben gebruikers vaak maar beperkte mogelijkheden om zelf precies te bepalen wat ze in hun feed zien of hoe die wordt samengesteld. Dit geldt ook voor welke accounts gebruikers volgen en welke informatie vaker terugkomt. Daardoor kunnen sociale media ongemerkt invloed uitoefenen op meningsvorming.
Risico’s voor de samenleving
Het Commissariaat voor de Media wijst ook op meerdere risico’s die volgens wetenschappelijk onderzoek al zichtbaar zijn, zoals meer polarisatie, minder zichtbaarheid van bepaalde meningen of nieuwsbronnen en manipulatie van de publieke opinie.
Het risico op onvrije en ongegronde meningsvorming neemt toe nu bepaalde platformeigenaren steeds merkbaarder politiek gemotiveerd of politiek gepusht handelen. In verkeerde handen kunnen de aanbevelingsalgoritmes ‘wapens’ zijn voor manipulatie van de publieke opinie.
Betere platforms
Sociale media moeten het makkelijker maken om als burger een ‘gezonde’ keuze te maken. Dat wil zeggen: een keuze die je als burger helpt voorzien in de informatiebehoefte die je zélf zegt te hebben, of in betrouwbare en professionele berichtgeving. Hiertoe zijn feeds volgens het Commissariaat verbeterbaar in drie richtingen: geef gebruikers vrijere keuze, maak betrouwbare informatie beter zichtbaar, en meet effecten structureler.
Er is al veel Europese wetgeving die aanknopingspunten biedt om de feeds ‘gezonder’ te maken, staat in het rapport. Het Commissariaat voor de Media roept beleidsmakers, toezichthouders en andere betrokkenen op om deze wetgeving beter te handhaven.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Nieuwe berekeningen: netto AOW-vakantiegeld stijgt met 20 procent
- ING ziet 6 op de 10 Nederlanders bezuinigen: vooral vakanties en etentjes sneuvelen
- De Financiële fout van Robin (39): ‘Ik kreeg geen verhuurlicentie voor mijn appartement in Spanje’
- Julie (36) in Ex-treem gênant: ‘Omdat ik meer verdiende, liet hij me altijd betalen’
- Experts tippen: neem een tennisbal mee in je handbagage als je vliegt
