Meer dan de helft van de volwassen Nederlanders heeft overgewicht. Nieuw onderzoek laat zien waarom afvallen zo ingewikkeld kan zijn: tijdens periodiek vasten verandert niet alleen je gewicht, maar ook je darmbacteriën en hersenactiviteit.
Dat blijkt uit onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers.
Bij volwassenen met obesitas zorgde het eetpatroon voor gewichtsverlies, verbeterde metabole waarden en duidelijke verschuivingen in de samenstelling van de darmflora. Tegelijk lieten hersenscans veranderingen zien in gebieden die te maken hebben met eetlust, trek én zelfbeheersing.
Wat is intermittent fasting?
Voordat we in het onderzoek duiken, moeten we eerst even uitleggen wat intermittent fasting is. Intermittent fasting is een eetpatroon waarbij je niet continu eet, maar afwisselt tussen periodes van eten en vasten. In plaats van te focussen op wat je eet, draait het vooral om wanneer je eet.
Veelgebruikte varianten zijn bijvoorbeeld het 16:8-schema, waarbij je 16 uur vast en je maaltijden binnen een eetvenster van 8 uur binnenkrijgt, of schema’s waarbij je op bepaalde dagen sterk minder calorieën eet. Het idee is dat het lichaam tijdens vastenperiodes overschakelt op andere energiebronnen en processen, wat invloed kan hebben op onder meer gewicht, stofwisseling en hormoonbalans.
Afvallen lijkt samenspel tussen darmen en brein
Volgens de onderzoekers is afvallen mogelijk geen kwestie van alleen minder eten, maar van een samenspel tussen het brein en de zogenoemde darm-hersen-as. „De veranderingen in de darmmicrobiota en de hersenactiviteit zijn sterk met elkaar verbonden”, zegt onderzoeker Qiang Zeng.
Het idee? De darmbacteriën en hersenen beïnvloeden elkaar continu en sturen zo eetgedrag en gewicht.
Onderzoek naar periodiek vasten
De deelnemende volwassenen volgden een streng dieetprogramma van ruim twee maanden, waarin de calorie-inname stap voor stap werd teruggebracht. In de eerste fase kregen deelnemers nog maaltijden onder begeleiding van diëtisten, waarna de calorie-inname verder werd beperkt tot ongeveer 500 tot 600 calorieën per dag.
Na afloop waren deelnemers gemiddeld 7,6 kilo kwijt, goed voor bijna 8 procent van hun lichaamsgewicht. Ook vetpercentage en tailleomvang namen af. Daarnaast verbeterden verschillende gezondheidswaarden, waaronder bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker.
De studie is echter wel klein en laat vooral samenhang zien: de onderzoekers kunnen nog niet zeggen of de darmbacteriën de hersenveranderingen veroorzaken, of andersom.
Hersenen reageren op minder eetlust en meer controle
Uit hersenscans blijkt dat de activiteit in gebieden die betrokken zijn bij eetlust en beloningsgedrag afnam tijdens het dieet. Dat kan verklaren waarom afvallen niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal invloed heeft op eetgedrag en cravings.
Volgens de onderzoekers spelen ook controlemechanismen in de hersenen een rol, zoals zelfbeheersing en besluitvorming rond eten.
Darmbacteriën veranderen mee met gewichtsverlies
Tegelijkertijd veranderde tijdens het periodiek vasten ook de samenstelling van de darmflora. Sommige bacteriën namen toe, terwijl andere juist afnamen. Zo stegen onder meer bacteriën die in verband worden gebracht met een betere stofwisseling, terwijl andere soorten juist afnamen.
Opvallend is dat bepaalde bacteriën samen bleken te bewegen met activiteit in specifieke hersengebieden. Dat wijst op een mogelijke koppeling tussen darmflora en hersenfunctie.
Tweerichtingsverkeer tussen darmen en hersenen
Volgens de onderzoekers is er sprake van een voortdurende wisselwerking tussen de darmen en het brein. Darmbacteriën kunnen stoffen aanmaken die invloed hebben op hersenactiviteit, terwijl de hersenen op hun beurt eetgedrag sturen en zo de darmflora beïnvloeden.
De studie naar periodiek vasten laat zien dat gewichtsverlies niet alleen draait om calorieën, maar om een complex biologisch systeem waarin hersenen, hormonen en darmbacteriën samenwerken.
Wie wil vasten om af te vallen, doet er goed aan dit bij obesitas, diabetes, medicijngebruik of een eetstoornisverleden eerst met een arts of diëtist te bespreken.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Financiële fout van Ferry (39): ‘Ik liet mijn ouders tijdelijk bij mij wonen, maar betaal nu alle kosten’
- Sammie (42) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Mijn ouders gingen niet goed met geld om’
- Tara (43) in Opgebiecht: ‘Ik flirt mijn fooi bij elkaar terwijl mijn man thuiszit’
- Veerle (45) betaalde 750 euro cash voor een spoedreparatie: ‘Hij ging materialen halen en kwam nooit meer terug’
- Voedselvergiftiging ligt in de zomer sneller op de loer: 4 regels die je veel leed kunnen besparen
