Wie demonstreert met een sjaal, mondkapje of ander gezichtsbedekkend kledingstuk, mag dat in Nederland op dit moment in principe gewoon doen. Toch lag er een plan op tafel om gezichtsbedekking bij demonstraties te verbieden. Nu lijkt het kabinet daar minder zeker van.
Ministers Pieter Heerma en David van Weel laten in een brief aan de Tweede Kamer weten dat ze alternatieven willen bespreken. Op het eerdere voorstel kwam namelijk veel kritiek.
Waarom wilde het kabinet een verbod op gezichtsbedekking tijdens demonstraties?
Het idee achter een verbod op gezichtsbedekkende kleding tijdens protesten was dat demonstraties veiliger en beter handhaafbaar zouden worden. Tegenstanders van het plan vonden echter dat het kabinet onvoldoende had aangetoond waarom zo’n maatregel nodig zou zijn.
Volgens de ministers richtte de kritiek zich onder meer op „het gebrek aan nut en noodzaak, proportionaliteit, uitvoerbaarheid en een mogelijk te verwachten ‘chilling effect’”.
Met dat laatste wordt bedoeld dat mensen mogelijk afzien van een demonstratie omdat ze bang zijn voor sancties of boetes. Critici vrezen daarom dat een verbod het demonstratierecht onder druk kan zetten.
Mag je je gezicht bedekken tijdens een demonstratie?
Je mag je gezicht nu gewoon bedekken tijdens demonstraties. Er bestaat momenteel geen algemeen verbod daarop.
Dat betekent niet dat demonstranten alles mogen. Als iemand strafbare feiten pleegt, de openbare orde verstoort of weigert gehoor te geven aan aanwijzingen van de politie, kan er wel worden opgetreden. Maar alleen het dragen van een gezichtsbedekkend kledingstuk tijdens een demonstratie is op zichzelf niet verboden.
Mensen kunnen verschillende redenen hebben om hun identiteit te willen verbergen. Sommigen willen hun privacy beschermen, anderen vrezen repercussies van werkgevers of online intimidatie. Ook praktische redenen, zoals bescherming tegen kou of weersomstandigheden, spelen soms mee.
Welke alternatieven liggen nu op tafel?
In plaats van een direct verbod kijkt het kabinet naar andere mogelijkheden. Een voorstel van de politie is om gezichtsbedekking mee te laten wegen bij het opleggen van zwaardere straffen. Dat zou betekenen dat het bedekken van het gezicht niet verboden wordt, maar in bepaalde situaties wel een verzwarende omstandigheid kan zijn.
„Wij zullen deze optie serieus onderzoeken”, zeggen de ministers. Of zo’n maatregel er komt en hoe die eruit zou moeten zien, is nog niet duidelijk.
Meer bevoegdheden rond demonstraties
Daarnaast wil het kabinet de regels rond demonstraties op andere punten aanpassen. Zo wordt gekeken naar een wettelijke regeling voor zogenoemde bestuurlijke verplaatsing. Daarbij kunnen demonstranten naar een andere locatie worden gebracht. In de praktijk gebeurt dat al regelmatig, bijvoorbeeld bij klimaatacties.
Ook wil het kabinet een specifieke noodbevoegdheid toevoegen aan de Wet openbare manifestaties. Burgemeesters beschikken al over noodbevoegdheden via andere wetten, maar volgens de ministers kan het helpen om duidelijker vast te leggen wanneer ingrijpen bij demonstraties mogelijk is.
Is het verbod nu definitief van tafel?
Het verbod is hiermee niet van tafel. Het kabinet heeft nog niet besloten om het voorstel volledig te schrappen. Wel blijkt uit de Kamerbrief dat de eerdere plannen op veel weerstand zijn gestuit en dat alternatieven nadrukkelijk worden onderzocht.
Voorlopig verandert er dus niets: demonstranten mogen hun gezicht tijdens een demonstratie nog steeds bedekken, zolang zij zich verder aan de wet houden.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- 52 procent van thuiswerkers kookt tijdens werktijd: wanneer wordt dat dagdieverij?
- Strafrechtadvocaat Job Knoester ergert zich groen en geel aan nieuwtjes over Gordon: ‘Als hij een scheet laat…’
- 155.600 Nederlanders naar de voedselbank: ‘Armoede groeit in welvarend Nederland’, ook onder mensen met werk
- Treinabonnement van 49 euro gaat eerder van start, maar populariteit kan actie voortijdig laten stoppen
- Radio-dj Annemieke Schollaardt legt werk neer na kankerdiagnose: ‘Enorme schok’
