Het laten testen op een soa is nooit echt prettig, maar soms wel belangrijk. Uit een nieuw soa-jaaroverzicht van het RIVM blijkt namelijk dat het aantal soa’s in Nederland blijft stijgen. Toch is er ook een andere opvallende trend zichtbaar: het aantal consulten bij de Centra Seksuele Gezondheid (CSG) neemt af, het gebruik van thuistesten en het aantal huisartsbezoeken voor mogelijke soa’s wordt ook minder.
Volgens Soa Aids Nederland is dat een zorgelijke ontwikkeling: terwijl soa’s toenemen, laten minder mensen zich testen, waardoor infecties onopgemerkt blijven. Daarom is volgens hen extra inzet op preventie en toegankelijke testmogelijkheden hard nodig.
Minder getest, meer soa’s
Om hoeveel minder testen gaat het precies? Het afgelopen jaar vonden 146.982 soa-consulten plaats bij de Centra Seksuele Gezondheid, een duidelijke daling ten opzichte van 159.252 in 2024. „Dit lijkt misschien goed nieuws, maar dat is het niet”, zegt Hanna Bos, arts Maatschappij en Gezondheid bij Soa Aids Nederland.
Bos zegt daarover: „Het dalende aantal consulten in combinatie met het hoge aantal diagnoses laat zien dat te weinig mensen de juiste zorg weten te vinden om zich te testen.”
Trends onder soa-diagnoses
Het aantal diagnoses nam dan weer niet af: de diagnoses bij zowel de huisartsen als de CSG’s namen juist toe, denk dan aan gonorroe, syfilis, en hiv. „Deze stijging baart ons zorgen, want juist deze soa’s kunnen voor ernstige complicaties zorgen. En als te weinig mensen worden getest, krijgen steeds meer mensen met deze soa’s te maken”, legt Hanna Bos uit.
De sterkste stijging is te zien bij heteroseksuele mannen en vrouwen. Onder heteroseksuele vrouwen nam het aantal syfilisdiagnoses toe van 43 naar 60 en onder heteroseksuele mannen van 56 naar 64. Het totaal aantal nieuwe hiv-diagnoses steeg licht naar 440.
Vooral zorgen bij hiv
De grootste zorgen spelen bij de soa hiv. Bij hiv komt het vaak voor dat veel mensen te laat in zorg komen. Dat is zorgelijk, zeker omdat Nederland de ambitie heeft om in 2040 tot nul nieuwe hiv-infecties te komen.
Meer dan de helft van de heteroseksuele vrouwen, 55 procent, en heteroseksuele mannen, 52 procent, krijgt hun diagnose pas in een laat stadium. En dat is een probleem: „Iedereen die weet dat die hiv heeft en behandeld wordt, geeft het virus niet meer door. Juist daarom is vroege opsporing cruciaal”, geeft Bos aan.
Reden voor stijging van soa’s
Hoe opvallend is deze stijging in soa’s? „De stijgende lijn in soa diagnoses verrast ons niet: we zien deze al jaren en hebben samen met de overheid en zorg volop ingezet op preventie, testen en behandeling. Dat heeft effect, maar we vrezen dat het nog niet genoeg is”, aldus Bos.
Volgens Soa Aids Nederland spelen waarschijnlijk meerdere factoren een rol in de stijgende soa-cijfers en de afname in testen. Enerzijds lopen mensen tegen beperkingen in de beschikbaarheid van zorg aan. Anderzijds is een mogelijke oorzaak dat het voorkomen van soa’s, waaronder het testen op soa’s, voor mensen minder urgent is geworden. Dat zien we ook terug in het afnemende condoomgebruik.
Soa Aids Nederland roept daarom de overheid op om concrete doelen te stellen in het terugdringen van hiv en andere soa’s. Zoals het garanderen van toegang tot PrEP voor iedereen met een verhoogde kans op hiv, het bieden van laagdrempelige soa- en hiv-testmogelijkheden en het gebruik ervan voldoende te promoten.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Van 87.000 naar 1,7 miljoen airco’s: waarom experts waarschuwen voor de keerzijde: ‘Het is een quick fix’
- Darmexpert en Harvard-arts Trisha Pasricha: waarom miljoenen mensen verkeerd poepen zonder het te beseffen
- Vrouwen kunnen écht meer last van de hitte hebben dan mannen: hierdoor komt dat
- Binnenkijken bij Bridget Maasland: kunst, kleur én een zeldzame luxe in hartje Amsterdam, voor 1,4 miljoen euro
- De Beleggingsrekening van Yara (24): ‘Die 250 euro per maand mis ik niet’
