De extreme hitte die grote delen van Europa deze zomer in zijn greep houdt, is volgens wetenschappers onmiskenbaar het gevolg van klimaatverandering. Zonder de opwarming van de aarde zouden temperaturen zoals die nu worden gemeten vrijwel onmogelijk zijn geweest.
Dat blijkt uit een analyse van het internationale onderzoekscollectief World Weather Attribution (WWA), waaraan ook onderzoekers van het KNMI meewerkten.
Volgens de onderzoekers zorgen de uitstoot van fossiele brandstoffen en de daaruit voortvloeiende klimaatverandering ervoor dat hittegolven niet alleen vaker voorkomen, maar ook heter worden en langer aanhouden.
Hittegolven zijn veel extremer geworden
Voor het onderzoek vergeleken de wetenschappers de huidige hittegolf met die van 1976, een jaar waarin meerdere Europese hitterecords werden gevestigd, en met de beruchte hittegolf van 2003.
Hun conclusie is opvallend: als het klimaat nog hetzelfde was geweest als vijftig jaar geleden, zouden de temperaturen tijdens deze hittegolf overdag gemiddeld zo’n 3,5 graden lager hebben gelegen. De aarde was destijds ongeveer 1,1 graad koeler dan nu.
Ook ten opzichte van 2003 is het verschil groot. Dagen met temperaturen zoals die nu worden gemeten, zijn inmiddels tien keer waarschijnlijker geworden. De warme nachten, waardoor veel mensen slecht slapen, komen zelfs ruim honderd keer vaker voor dan tijdens de hittegolf van ruim twintig jaar geleden.
Niet het weerpatroon, maar de temperatuur is uitzonderlijk
Volgens klimaatwetenschapper Friederike Otto is het weerpatroon op zichzelf niet bijzonder. „Het weerpatroon is niet ongewoon, maar de temperaturen zijn dat wel”, zegt ze. Volgens de onderzoekers speelt ook het weerfenomeen El Niño geen rol bij de huidige hittegolf. De uitzonderlijke warmte is vooral het gevolg van de door mensen veroorzaakte klimaatverandering.
Europese steden bereiken hoogste hittestressniveau
De gevolgen zijn inmiddels in heel Europa zichtbaar. Van de 854 steden die de onderzoekers analyseerden, bereikte bijna de helft afgelopen week het hoogste niveau van hittestress ooit, of zal dat naar verwachting nog doen.
Dat geldt niet alleen voor Zuid-Europa, maar ook voor steden in Noord-, West- en Centraal-Europa, waaronder in Nederland, Duitsland en Engeland.
Samenleving niet ingericht op extreme hitte
Volgens medeonderzoeker Carolina Pereira Marghidan, klimaatrisico-expert bij het Rode Kruis en verbonden aan het KNMI, loopt de samenleving achter op de snelheid waarmee het klimaat verandert.
„Veel mensen wonen, werken en studeren nog altijd op plekken die niet gemaakt zijn voor de temperaturen waarmee we nu te maken hebben. Naarmate de temperaturen blijven stijgen, groeit ook de kloof tussen de snelheid van klimaatverandering en de aanpassingen die nodig zijn.”
Ook VN-klimaatchef Simon Stiell legde deze week een direct verband tussen de extreme hitte in Europa en klimaatverandering. Volgens wetenschappers onderstrepen de nieuwste bevindingen opnieuw dat hittegolven in Europa niet langer uitzonderlijke gebeurtenissen zijn. Maar steeds vaker onderdeel worden van het veranderende klimaat.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Marcel (41) maakte bijna 5000 euro over na een mail van zijn ‘manager’: ‘Het e-mailadres scheelde maar één puntje’
- Van 87.000 naar 1,7 miljoen airco’s: waarom experts waarschuwen voor de keerzijde: ‘Het is een quick fix’
- Darmexpert en Harvard-arts Trisha Pasricha: waarom miljoenen mensen verkeerd poepen zonder het te beseffen
- Evie (40): ‘Ik wil het slechte rapport van mijn zoon (8) aanvechten’
- Energiedeskundige ziet torenhoge prijzen voor stroom, maar: ‘Het kan nog erger’
