Het Hongaarse parlement heeft ingestemd met een grondwetswijziging waarmee president Tamás Sulyok uit zijn ambt wordt gezet. Premier Péter Magyar ziet Sulyok als een „marionet” van de vorige premier Viktor Orbán.
De wijziging maakt deel uit van Magyars pogingen om de invloed van Orbán terug te dringen. Volgens Magyar heeft zijn partij Tisza een duidelijk mandaat van de kiezers gekregen om het „vorige systeem te ontmantelen”. De centrumrechtse partij won in april de parlementsverkiezingen en kan met ruim twee derde van de zetels de grondwet eigenhandig wijzigen.
De uitslag van de stemming werd in het parlement ontvangen met een staande ovatie. Er stemden 139 parlementariërs voor en 6 tegen. Orbáns nationalistische partij Fidesz boycotte de stemming.
‘Duidelijke schending’
In Hongarije vervult de president voornamelijk een ceremoniële rol. De president kan wel een veto tegen wetten uitspreken of ze ter toetsing naar het Grondwettelijk Hof sturen. Het is niet mogelijk om een grondwetswijziging tegen te houden. Als Sulyok niet binnen vijf dagen zijn handtekening onder de grondwetswijziging zet, begint het parlement volgens Magyar een afzettingsprocedure.
Sulyok trad in 2024 aan als president voor een termijn van vijf jaar. De 70-jarige Hongaar was eerder door Magyar opgeroepen vrijwillig op te stappen, maar hij weigerde. Hij omschreef de grondwetswijziging eerder als een „duidelijke schending” van de grondwet en zei dat deze een precedent zou scheppen voor het afzetten van onafhankelijke functionarissen.
Orbán was in totaal twintig jaar premier, waarvan de laatste zestien jaar achtereenvolgend. Hij pakte onder meer de rechtsstaat, democratie en journalistiek aan. De nieuwe regering heeft een deel van Orbáns beleid al teruggedraaid. Magyar haalt als regeringsleider ook de banden aan met de Europese Unie. Die relatie met Brussel was onder Orbán verslechterd.
