De huidige omstandigheden bieden volgens de Iraanse president Masoud Pezeshkian de beste omstandigheden om te komen tot een overeenkomst met de VS. Hij meent dat er nu in zijn land „samenhang, kracht en eenheid is” en dat Iran in de huidige oorlog tot dusver „zegevierend en machtig is”.
De VS en Israël vielen eind februari Iran aan met zware luchtaanvallen en bombardementen. Daarbij werd onder anderen de opperste leider, Ali Khamenei, doelgericht om het leven gebracht. In het land zijn ook veel tegenstanders van een akkoord met de VS.
Half juni kwamen dankzij vooral Pakistaanse bemiddeling Iran en de VS tot een voorlopig akkoord. Dat moest leiden tot meer onderhandelingen en een einde aan de oorlog in zestig dagen. Het zou ook onmiddellijk moeten leiden tot een einde aan alle vijandelijkheden en de opening van de Straat van Hormuz. Dat duurde slechts tot 8 juli, toen Iran en de VS weer slaags raakten over de zeggenschap in de strategische zeestraat.
Vrije scheepvaart
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft zaterdag volgens Iraanse media beklemtoond dat de zeestraat alleen open kan wanneer de VS zich houden aan het akkoord uit juni. Dat wordt ook het Islamabad Memorandum genoemd, naar de Pakistaanse hoofdstad. Daarin staat dat Iran de vrije scheepvaart gedurende zestig dagen mogelijk maakt en Amerikaanse strijdkrachten zich terugtrekken uit de nabijheid van Iran. De VS zouden de blokkade van de Iraanse scheepvaart stoppen.
Er werd ook vastgelegd dat Iran en Oman in overleg gaan over het beheer van de zeestraat. Dat overleg duurt enige tijd en volgens Araghchi is er bijna een akkoord. Maar dat betreft de langetermijn na een vredesregeling. De VS willen geen Iraanse zeggenschap over de wateren.
