Op haar zestiende zat Michelle de Weerd (35) als jonge moeder in een jeugdgevangenis. Later werkte ze bij McDonald’s om rond te komen. Toch bereikte ze uiteindelijk de Zuidas als jurist. Inmiddels zet ze zich vooral in voor kinderen zoals zij ooit was. „Mijn pijn heb ik kunnen omzetten in doorzettingsvermogen.”
Michelle deelt regelmatig over de worstelingen uit haar jeugd – en de weg daaruit – op LinkedIn. Ze omschrijft zichzelf als een ‘open boek’ en vertelt haar verhaal zowel online als op scholen of voor groepen. „Ik kan mijn verleden niet wegpoetsen. Het is onderdeel van mijn verhaal”, vertelt ze aan Metro.
Michelle belandt op haar 8ste in jeugdzorg
Het leven van Michelle is inmiddels in rustiger vaarwater beland. Na een succesvolle carrière – die haar onder meer naar de Zuidas bracht – werkt ze als jurist in het maatschappelijk werkveld en probeert ze haar twee kinderen de stabiele thuisbasis te geven die ze zelf niet had. Haar ‘wieg’ stond namelijk op een minder veilige plek. „Ik ben de jongste dochter uit een gezin van vier. Mijn moeder heeft in haar leven een hoop obstakels gekend en mijn vader was weinig thuis door zijn werk. Maar als mijn vader dan wel thuis was, herinner ik me mijn ouders altijd in strijd met elkaar. Na de scheiding kwam de zorg voor vier kinderen alleen op mijn moeders schouders terecht en daarmee ook de uitdagingen van het ouderschap. Dat bleek uiteindelijk te zwaar. Met mijn eigen volwassen blik kan ik inmiddels zien dat mijn ouders hun eigen geschiedenis en problemen hadden, maar als kind begreep ik niet wat er gebeurde en was ik afhankelijk van hun keuzes.”
„Toen ik slechts 8 jaar oud was, vertrok mijn moeder plots naar het buitenland”, vertelt Michelle verder. „Mijn moeder legde dat uit als een tijd waarin ‘ze moest bijkomen’, maar ze liet haar kinderen achter. Ook van mijn vader begreep ik als kind niet waarom hij op dat moment niet de zorg voor ons op zich nam. Mijn oudste zus was al het huis uit en mijn broer van 15 kreeg stiekem de zorg over ons. Toen onze buren en school daar hoogte van kregen, werd jeugdzorg ingeschakeld en kwam ik in een pleeggezin terecht.”
Na haar uithuisplaatsing keert Michelle terug naar huis, maar de problemen blijven
De kinderen worden uit elkaar gehaald en Michelle herinnert zich nog specifieke momenten die veel indruk op haar maakten. „Het hele begrip ‘jeugdzorg’ snapte ik als kind niet. Maar ik herinner me nog goed de dag dat wij uit huis werden gehaald. Dat is een ingrijpende gebeurtenis geweest waarin ik in een auto werd geduwd en mijn broer huilend achter de auto aanrende. Als volwassene denk ik nu: ‘Had dat niet anders gekund?’ Het gaat om heftige keuzes die op beleidsniveau worden uitgewerkt en impact hebben op kinderen. Dat ik halsoverkop mijn huis uit moest, vergeet ik nooit meer.” Eerder deelde model Kim Feenstra tegenover Metro soortgelijke ervaringen over jeugdzorg.
Als Michelle’s moeder na haar reis en opname in een ggz-instelling terugkeert, mogen de kinderen ook weer naar huis. „Dat heb ik als een verwarrende tijd ervaren. Ineens was mijn moeder weer terug en keerde ook de oude problematiek terug in ons leven. Alleen werd de loyaliteit binnen ons gezin steeds sterker. We hingen niet zo snel de vuile was meer buiten, want dan zou jeugdzorg weer op de stoep staan.”
Op haar dertiende belandt Michelle in een gewelddadige relatie met een 20-jarige
Een paar jaar later krijgt Michelle in haar puberteit haar eerste vriendje. Zijn grote en hechte familie voelt voor de dan 13-jarige Michelle als een warm bad. „Maar ik was een kwetsbaar meisje en belandde in een ongezonde relatie met hem. Hij bleek veel ouder te zijn dan hij had verteld en hij kreeg als 20-jarige jongen de emotionele macht over mij. Ik was bang voor hem, er was fysiek geweld en ik kwam er per toeval achter dat ik zwanger van hem was. Door het huiselijk geweld dat plaatsvond, moest ik namelijk regelmatig naar het ziekenhuis en tijdens een van die onderzoeken bleek dat ik zwanger was. Terwijl ik in een relatie vol angst, verwarring en fysieke mishandeling zat, zou ik moeder worden.”
Ondanks een hoop onrust voelt Michelle heel sterk dat ze het moederschap wil omarmen. „Ik ben toen bevallen van mijn zoon en door hem was ik plots nooit meer alleen. Hij wakkerde een strijdlust in me aan.”
Als 16-jarige moeder wordt Michelle gescheiden van haar zoon in een jeugdgevangenis
Maar de situatie wekt argwaan bij instanties en tegen Michelles vriendje worden meermaals zorgmeldingen en aangiftes gedaan. „Toen kwam opnieuw jeugdzorg in beeld en ook mijn gedrag veranderde. Brak er een vechtpartij uit op school? Dan vocht ik mee en dat zorgde ervoor dat ik uiteindelijk als 16-jarige op basis van een civielrechtelijke maatregel vanuit jeugdbescherming in de jeugdgevangenis belandde. In die tijd konden jongeren die bescherming en hulp nodig hadden nog tussen strafrechtelijk geplaatste jongeren in een justitiële inrichting terechtkomen. Ik werd hierbij gescheiden van mijn zoon. Voor deze praktijken zijn onlangs vanuit de overheid en betrokken instanties officieel excuses aangeboden. Pas toen ik in een moeder-kindhuis aan de andere kant van het land terechtkwam, veranderde er iets. Daar werd ik begeleid en werd mij veiligheid geboden. Ik had de verantwoordelijkheid voor mijn kind en ik mocht hem niet meer in gevaarlijke situaties brengen. In het moeder-kindhuis leerde ik wat goed en niet goed was voor mij en mijn kind.”
Als Michelle bijna 18 is, wordt ze door de rechter als ‘hersteld’ en ‘weerbaar genoeg’ beschouwd en mag ze terug naar haar oude woonplaats in Zuid-Holland. „Vanaf dat moment is mijn zoon nooit meer in gevaarlijke situaties beland, zoals eerder. Hij kon naar school, kon zich ontwikkelen en helen van wat er gebeurd was. Hij is inmiddels 21 jaar en krijgt de kans om zich op zijn eigen voorwaarden te ontwikkelen. Ik heb als jonge moeder namelijk wel fouten gemaakt. Dat kan ik niet uitwissen. Wat ik wel kan doen, is daar eerlijk over zijn en ruimte maken voor gesprekken over hoe hij zijn jeugd heeft ervaren.”
In een moeder-kindhuis besluit Michelle: ik word advocaat
Michelle legt uit dat het moederschap haar redding is geweest. „Ik vond het moederschap het mooiste wat er is en tegelijkertijd kwam er een enorme oerkracht in me naar boven die ervoor wilde zorgen dat mijn zoon een betere toekomst kreeg. Daar heb ik een hoop over moeten leren, maar ik wilde hem niet dezelfde pijn laten voelen die ik als kind had gekend. Mijn pijn heb ik kunnen omzetten in doorzettingsvermogen. Als kind had ik namelijk geen invloed op het leven waarin ik geboren was, maar als moeder had ik ineens wel invloed op de wereld van mijn zoon. Dat hielp mij.”
In het moeder-kindhuis maakt Michelle een plan. Ze herstelt het contact met haar vader en besluit dat ze advocaat wil worden. „Ik wilde mensen helpen die hetzelfde hadden meegemaakt als ik. En ik wilde kinderen perspectief bieden.” Eerder sprak Metro ook met Elnaz Alagha, die van vmbo-kader opklom tot arts.
Van McDonald’s en mbo naar rechten studeren aan de universiteit
Maar de route naar een studie rechten en een baan op de Zuidas gaat niet zonder slag of stoot. „Toen ik in het moeder-kindhuis terechtkwam, moest ik stoppen met mijn vwo en werd ik dus voortijdig schoolverlater. Ik deed er alles aan om op het volwassenenonderwijs terecht te komen, maar door financiële tegenvallers kon ik niet studeren. Dus ging ik werken bij de McDonald’s en Swirl’s om mijn vaste lasten te betalen. Uiteindelijk kon ik terecht op het mbo en kreeg ik door mijn stage al vrij snel mijn eerste relevante baan als ambtenaar. Daarna haalde ik mijn propedeuse op het hbo en kon ik rechten gaan studeren aan de universiteit.”
Ze vervolgt: „Tegelijkertijd klom ik in het bedrijfsleven steeds verder op de juridische ladder en bleef ik studeren. Mijn zoon werd zelfstandiger, familiebanden herstelden zich en via school ontstond er een hechte band met de ouders van de beste vriend van mijn zoon. Ook zij hielpen mij, zodat ik kon blijven werken en studeren. Op de universiteit werd ik besmet met het idee dat de Amsterdamse Zuidas het ultieme streven was en toen werd dat mijn volgende doel. En aldaar baande ik me een weg richting een groot advocatenkantoor.”
Michelle bereikt de Zuidas, maar merkt dat haar succes een grens heeft
Werken, studeren, alleenstaand moederschap, hoe houdt een mens dat vol? „Mijn strijdlust en bewijsdrang voor mijn kind waren enorm groot. Tijdens deze periode werd mijn tweede kindje geboren, met een nieuwe liefde. Ik mocht niet instorten. Maar daar zat wel een grens aan. Ik besloot uiteindelijk te stoppen op de Zuidas en heb daarna een lange periode tot rust moeten komen.”
Toch zijn Michelle en haar ex-partner niet meer samen. „Ik dacht dat ik toen alles had wat ik wilde bereiken: een veilig en stabiel gezin voor mijn kinderen, met twee liefdevolle ouders. Maar die droom stortte in door bedrog in mijn relatie. Waarna ik plots weer alleenstaande moeder was en opnieuw een emotionele klap kreeg. Het voelde alsof ik gefaald had. Maar dat veranderde tegelijkertijd ook mijn blik. Mijn zakelijke en harde mentaliteit verschoof en ik kwam bij mezelf en mijn emoties uit. De zakelijke wereld gaf mij stabiliteit, maar zo ontdekte ik nieuwe kanten van mezelf. En daar kwam een nieuw plan uit. Want zoals je weet, ligt er bij mij altijd een plan klaar.”
Waarom Michelle de Zuidas achter zich liet voor maatschappelijk werk
Dat nieuwe plan stationeert niet meer op de Amsterdamse Zuidas, maar als jurist bij maatschappelijke organisaties. „Ik wil betekenisvolle dingen doen. Tegenwoordig buig ik me over recht en maatschappij en kan ik als jurist naar de mens achter dossiers kijken. Maar ik adviseer ook ondernemers, werk nog steeds veel samen met advocaten en ik heb een stichting waarmee we ons inzetten voor kinderrechten. En daarmee lijkt de cirkel rond te zijn. Van bewijzen en gezien willen worden, naar wat ik heb geleerd en hoe ik een ander daarbij kan helpen.”
Maar Michelle geeft eerlijk toe dat ze nog regelmatig worstelt met haar verleden. „Ik heb altijd hulp gezocht en heb mijn problemen nooit onder stoelen of banken geschoven. Maar mijn verleden komt terug in mijn partnerkeuzes, kwetsbaarheden in het moederschap, somberheid, angst voor eenzaamheid en soms zijn er twijfels aan mezelf en mijn eigenwaarde. Maar ik heb wel geleerd om minder te vechten en te focussen op waar ik controle op heb. Na tegenslagen probeer ik zo snel mogelijk te herstellen en opnieuw richting te vinden.”
Dit wil Michelle haar eigen kinderen meegeven na haar turbulente jeugd
Als je Michelle vraagt wat ze haar kinderen meegeeft vanuit haar levenservaring, vindt ze dat best een lastige vraag. „Ik probeer hen de zekerheid en het basisrespect mee te geven die ik niet heb gekend. We praten thuis dingen uit, schelden niet en vertrouwen elkaar. Iedereen krijgt thuis de ruimte om zichzelf te zijn en thuis blijft thuis, ook als het niet goed gaat. Wat ik een grotere, maar belangrijke uitdaging vind, is om mijn kinderen te leren hoe je omgaat met emoties. Ook omdat ik daar zelf nog veel in te leren heb. Ik heb lange tijd veel emotie weggedrukt en daar word je best hard van. Daar probeer ik tegenwoordig echt aandacht en tijd aan te besteden; dat emoties er mogen zijn.”
Michelles advies aan anderen met een moeilijke jeugd: ‘Focus op morgen’
En voor eenieder wiens ‘wieg’ misschien niet altijd op de mooiste plek stond of wie worstelingen kent uit zijn of haar jeugd, heeft Michelle nog iets wat ze wil meegeven. „Jouw plek in de wereld ligt niet vast door de plek waar jouw wieg stond. Sommige mensen moeten daar harder voor werken en dat voelt oneerlijk, maar het betekent niet dat jouw plek er niet is. Verdrink niet in de donkere kamers van jouw verleden, maar ga op zoek naar het licht. Verdrink niet in pijn, maar gebruik je pijn om richting te bepalen. Stap uit de slachtofferrol en zie dat alleen jij verantwoordelijk bent voor morgen. Focus op morgen.”
„Pak een pen en papier en schrijf op wie je wilt zijn en waar je naartoe wilt”, vervolgt Michelle. „Jij hebt daar als mens invloed op. En draag niet te veel alleen. Zoek hulp, vertrouw anderen – ook als jouw vertrouwen vaak beschadigd is – en laat je helpen. En help ook andere mensen. Dan dragen we het samen.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Bekende telefoonprovider komt met beloning voor trouwe klanten: ‘Loyaliteit moet meer waard zijn’
- CBS ziet opvallende kloof: jonge generaties zijn rijker, maar Gen Z blijft achter met koophuis
- Het is na vandaag even gedaan met de zomer: heel wat regen en stevige wind op komst
- Nog 18 gemeenten onder toezicht om te weinig opvang asielzoekers
- Artsen willen betere nazorg na miskraam: ‘1 op de 5 heeft maanden later nog klachten’
