Ineens enorme trek in bepaald eten? Onderzoekers laten in Science zien dat honger verrassend specifiek kan werken: bij een eiwittekort sturen signalen vanuit de darmen het brein richting essentiële aminozuren, terwijl de belangstelling voor suiker juist afneemt.
Wetenschappers onderzochten wat er gebeurt wanneer het lichaam te weinig essentiële aminozuren binnenkrijgt. Dat zijn belangrijke bouwstenen van eiwitten die het lichaam niet zelf kan aanmaken en dus uit voeding moet halen. En daar blijkt een behoorlijk ingenieus systeem achter te zitten.
Eiwittekort zorgt voor heel specifieke honger naar aminozuren
De onderzoekers begonnen hun experimenten met fruitvliegen. Die kregen voeding met onvoldoende eiwitten. Vervolgens bleek dat de dieren niet simpelweg méér gingen eten. Ze gingen specifiek op zoek naar de essentiële aminozuren die hun lichaam op dat moment miste.
Varianten waar ze qua voedingstoffen niets aan hadden, waren aanzienlijk minder interessant. Het lichaam lijkt dus niet alleen te kunnen registreren dát er iets ontbreekt, maar ook wat er nodig is om dat tekort aan te vullen.
CNMamide stuurt via 2 routes een signaal van darm naar brein
Een belangrijke rol daarbij speelt een stofje met de naam CNMamide. Dat wordt bij fruitvliegen geproduceerd door cellen in de darmen. Als er te weinig essentiële aminozuren beschikbaar zijn, wordt er meer van deze stof geproduceerd. Zenuwcellen in de buurt merken dat op en sturen het signaal door richting de hersenen. Daar worden hersencellen actief die betrokken zijn bij de keuze voor bepaalde voedingsstoffen.
Er blijkt bovendien een tweede communicatielijn te bestaan. CNMamide kan via de bloedsomloop de hersenen bereiken en daar als hormonaal signaal werken. De eerste route kan snel alarm slaan, terwijl de tweede ervoor zorgt dat de boodschap langer blijft hangen. Het resultaat: een aanhoudende motivatie om voedsel te zoeken dat het tekort daadwerkelijk kan aanvullen.
Waarom eiwittekort de belangstelling voor suiker juist remt
Misschien nog opvallender is wat er ondertussen met de behoefte aan suiker gebeurt. Wanneer het lichaam eiwitten tekort komt, lost een flinke hoeveelheid suiker dat probleem niet op. Je krijgt er wel energie van, maar geen essentiële aminozuren.
Bij de fruitvliegen gebeurde daarom iets bijzonders. Het signaal dat de behoefte aan aminozuren versterkte, remde tegelijkertijd zenuwcellen die betrokken zijn bij het waarnemen van suiker. Oftewel, meer belangstelling voor wat het lichaam nodig heeft en minder belangstelling voor iets waar het op dat moment minder aan heeft.
Werkt dit ook bij mensen? Muizen geven een eerste aanwijzing
Nu zijn fruitvliegen natuurlijk geen mensen. Toch vonden de onderzoekers aanwijzingen dat het principe breder voorkomt. Ook muizen die te weinig eiwitten binnenkregen, bleken een duidelijke voorkeur voor essentiële aminozuren te ontwikkelen.
Dat betekent nog niet dat je iedere plotselinge trek in kaas, eieren of een andere eiwitrijke snack kunt verklaren als een rechtstreeks bericht van je darmen. Daarvoor is meer onderzoek bij mensen nodig. Het onderzoek suggereert wel dat dieren van nature op zoek gaan naar voedingsstoffen die hun lichaam tekortkomt.
Waarom honger volgens onderzoekers om meer dan calorieën draait
De bevindingen laten vooral zien hoe ingewikkeld eetlust eigenlijk is. Het lichaam moet niet alleen voldoende energie binnenkrijgen, maar ook de juiste bouwstoffen. Een calorie uit suiker vervult immers een andere functie dan voedingsstoffen uit eiwitten. Je lichaam moet dat verschil op de een of andere manier kunnen herkennen.
Honger is daarmee mogelijk minder willekeurig dan het soms voelt. Achter dat plotselinge verlangen naar bepaald eten kan een uitgebreid samenspel zitten van darmen, hormonen, zenuwen en hersenen.
Je brein bepaalt dus misschien wat je wilt eten, maar je buik praat ondertussen stevig mee.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Ruben betaalde 9500 euro zwart voor een automatische poort: twee uur later stortte die al in
- Psychologen waarschuwen voor trauma bonding: dit zijn signalen die vaak verkeerd worden uitgelegd
- Wetenschappers zien opvallend effect: deze 30 minuten per dag helpen het geheugen van ouderen
- Acteur Peter Faber (82) overleden
- Bol waarschuwt klanten voor datalek: wat betekent dat voor jou?
