Wie psychische hulp nodig heeft, kan te maken krijgen met lange wachtlijsten. Maar hoe lang je uiteindelijk moet wachten, blijkt niet alleen afhankelijk van de ggz-aanbieder. Ook de zorgverzekeraar waarbij je verzekerd bent, kan een verschil maken. Bij vier op de tien onderzochte ggz-aanbieders speelt de verzekeraar een rol bij de wachttijd.
Dat blijkt uit een analyse van het KRO-NCRV-programma Pointer, dat tussen begin mei en eind augustus 397 ggz-aanbieders volgde. Bij bijna een kwart van die aanbieders konden verzekerden van minstens één zorgverzekeraar tijdelijk niet meer terecht, terwijl patiënten met een andere verzekering nog wel werden aangenomen.
Metro schreef eerder over de lange wachttijden in de ggz.
Waarom de ene patiënt wel in de ggz terechtkan en de andere niet
Dat verschil heeft te maken met afspraken tussen zorgverzekeraars en ggz-instellingen. Verzekeraars spreken regelmatig een maximumbedrag af dat een zorgaanbieder in een jaar bij hen mag declareren. Zo’n afspraak wordt een omzetplafond genoemd.
Wanneer een instelling dat plafond heeft bereikt, kan ze stoppen met het aannemen van nieuwe patiënten die bij die verzekeraar zitten. Voor iemand met een polis bij een andere verzekeraar kan op hetzelfde moment nog wel plek zijn.
Van de 397 onderzochte aanbieders voerden 98 tussen mei en eind augustus minstens één keer zo’n behandelstop in voor een specifieke verzekeraar.
Vooral klanten van grote verzekeraars getroffen
Volgens de analyse kregen verzekerden bij de grotere verzekeraars afgelopen zomer vaker te maken met een behandelstop. Kleinere verzekeraars werken volgens Pointer vaker met hogere omzetplafonds of helemaal zonder zo’n limiet.
Eind augustus hadden 80 ggz-instellingen een behandelstop voor verzekerden van Achmea (Zilveren Kruis), VGZ, CZ of Menzis. Bij meer dan de helft van deze instellingen konden klanten van het kleinere DSW op dat moment nog wel terecht.
Dat is extra relevant, omdat de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg voor de meeste diagnoses al langer zijn dan de daarvoor geldende norm.
Tweede Kamer wil af van omzetplafonds binnen de ggz
De manier waarop de zorg wordt ingekocht, ligt politiek onder een vergrootglas. Vorig jaar stemde een meerderheid in de Tweede Kamer voor een motie waarin het kabinet wordt gevraagd omzetplafonds binnen de ggz te verbieden.
Verzekeraars gebruiken de plafonds om grip te houden op de zorgkosten, maar hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen van de Erasmus Universiteit is kritisch over de verschillen die daardoor kunnen ontstaan.
„We hebben in Nederland een solidair zorgstelsel; zorgverzekeraars moeten iedereen aannemen, ongeacht hoe oud of ziek ze zijn”, zegt hij. Volgens Buijsen is het opvallend dat juist bij grote verzekeraars behandelstops voorkomen. „Die lijken eerder bereid hun marktmacht te gebruiken ten koste van een kwetsbare groep dan de kleinere verzekeraars.”
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft nog geen verbod ingevoerd en wil eerst onderzoek laten doen naar de effecten van de omzetplafonds.
Verzekeraars zien juist voordelen
De grote verzekeraars geven een andere uitleg. Zij stellen tegenover Pointer dat omzetplafonds juist kunnen helpen om budget beschikbaar te houden voor patiënten met complexe problemen. Die groep moet momenteel vaak het langst wachten.
Een ggz-aanbieder die gedurende het jaar tegen het afgesproken plafond aanloopt, kan volgens de verzekeraars bovendien vragen om het budget te verhogen. Verzekerden die vanwege zo’n plafond niet terechtkunnen bij een bepaalde instelling, kunnen zorgbemiddeling aangeboden krijgen om een andere aanbieder met een kortere wachtlijst te vinden.
Voor patiënten betekent dat ondertussen dat dezelfde ggz-instelling niet voor iedereen even toegankelijk hoeft te zijn. Bij welke zorgverzekeraar iemand verzekerd is, kan daardoor mede bepalen waar en wanneer een behandeling kan beginnen.
De aflevering is morgen (donderdag 10 september) vanaf 16.00 uur te zien bij KRO-NCRV op het YouTube-kanaal van Pointer.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- CBS: 56 uitkeringsontvangers per 100 werkenden, maar vooral deze groep is opvallend groot
- Sander Lantinga zet kleurrijk huis in de Jordaan te koop: dit krijg je voor 1,675 miljoen euro
- Eva Jinek wil heel graag van Roxy Dekker (21) weten: ‘Heb jij Van Gaal gevraagd het woord piemel te zeggen?’
- Gea (48) in Burenruzies: ‘De buurvrouw plukt steeds zonder te vragen hortensia’s uit onze voortuin’
- Michelle (35) zat als tienermoeder in een jeugdgevangenis, jaren later werkte ze als jurist op de Zuidas
