Zie je een heftig ongeluk of schokkende video en kijk je niet weg, ook al weet je dat dat ‘hoort’? Psycholoog David S. March stelt dat morbid curiosity geen zwakte is, maar een oeroud mechanisme waarmee je brein gevaar probeert te begrijpen.
En dat het niet per se iets negatiefs is.
Psycholoog David March: morbid curiosity is meer dan sensatiezucht
Volgens psycholoog David S. March, die zijn onderzoek recent publiceerde in Psychological Review, gaat het niet simpelweg om sensatiezucht. Morbid curiosity zou eerder een cognitief mechanisme zijn dat helpt om onduidelijke of gevaarlijke situaties te begrijpen.
Het idee? Ons brein wil onzekerheid reduceren. En juist bij schokkende of gruwelijke prikkels is vaak niet meteen duidelijk of er sprake is van gevaar of juist van een kans.
Van oerinstinct naar doomscrollen
In de oertijd kon een dood dier langs een pad bijvoorbeeld gevaar betekenen (een roofdier in de buurt), maar ook een kans (voedsel). Die ambiguïteit dwong onze voorouders om toch even te kijken.
Volgens de theorie werkt dat mechanisme nu nog steeds door. Alleen gaat het tegenwoordig niet om een karkas in het bos, maar om beelden op je telefoon of een ongeluk langs de weg.
Waarom je brein onzekerheid wil wegnemen
Waar je vroeger misschien weg zou lopen van iets wat angst of afkeer oproept, zorgt datzelfde breinmechanisme er nu voor dat je blijft kijken naar een video of nieuwsbericht dat je eigenlijk liever zou vermijden. Het doel is niet per se plezier, maar het wegnemen van onzekerheid: wat is hier precies gebeurd, en is het gevaarlijk?
Omdat onze omgeving drastisch is veranderd, past dat oerinstinct niet altijd goed meer bij het dagelijks leven. Toch reageert ons brein nog steeds op dezelfde manier op schokkende beelden. Volgens de onderzoekers is dat geen zwakte of slechte gewoonte, maar een diep ingebouwd mechanisme dat ooit belangrijk was om te overleven.
De conclusie? De neiging om te blijven kijken naar heftige beelden is misschien minder morbide dan het lijkt – en meer een oud overlevingsinstinct dat nog altijd actief is.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Nieuw onderzoek: Albert Heijn en Jumbo verkopen rijst, thee en kruiden met (resten van) verboden pesticiden
- Prikkelexpert waarschuwt: 7 kantoorprikkels maken je werkdag veel zwaarder dan je denkt
- Gijs (43) in Burenruzies: ‘De buurman laat zijn onopgevoede hond expres los op het speelveldje van de kinderen’
- Maximum benzineprijs stijgt in België naar 2 euro per liter: dit zijn de brandstofprijzen in Nederland
- De Spaarrekening van Marina (33): ‘Er staat zo’n 60.000 euro op’
